پزشکان بدون مرز

Syndicate content
Updated: 9 min 10 sec ago

طریقه گذاردن سند فولی

Mon, 01/27/2014 - 00:59

هدف :

1- گذاشتن سند فولی برای بیمارانی که قادر به دفع نیستند .

2- در بیمارانی که عدم کنترل ادرار دارند مانند بیماران فلج .

3- قبل وبعدازعمل هایی مانند برداشتن پروستات وترمیم پرینه ویاعمل هایی که روی مقعد انجام می گیرند.

وسایل لازم :

1- کلیه وسایل مورد نیازبرای سنداژ

2- سرنگ 20 – 5 میلی لیتری بسته به حجم بالن فولی برای متسع کردن بالن فولی همراه با سوزن یا رابط مناسب با انتهای مجرای مربوط به بالن .

3- آب استریل یا سرم فیزیولوژی استریل

4- کیسه پلاستیکی مخصوص جمع آوری ادرار همراه با لوله مربوط

5- قیچی ،چسب لکوپلاست ،سنجاق قفلی

6- دو عدد سند فولی استریل به جای سند نلاتون دراندازه مناسب، 18 – 16 جهت

بزرگسالان

طریقه عمل :

1- ضمن بازکردن بسته استریل سنداژ،سوزن ،سرنگ ویکی از سندهای فولی را بازکرده برروی ست وسایل استریل قرار دهید .

2- قبل از اجرای مرحله پانزدهم از روش سنداژ، سند فولی را امتحان کنید بدین ترتیب که با توجه به حجم مناسب بالن سند، 30 – 5 میلی لیتر آب مقطررا درون سرنگ کشیده بالن فولی را تزریق کنید. تا مطمئن شوید که بالن فولی سوراخ نیست وخوب کارمی کند سپس آن را خالی کنید.

3- سایر مراحل را طبق دستورات قبل انجام دهید .

4- قبل از اجرای مرحله 23 پس از اینکه مثانه خالی شد با سرنگ مقدار 30 – 5 میلی لیتر بسته به حجم بالن آب مقطرکشیده درون بالن فولی تزریق کنید .

5- سند فولی را به کیسه پلاستیکی استریل وصل کنید .کیسه را درمحلی پایین تراز بدن بیمارثابت کنید .

6- دستکش ها را بیرون بیاورید وسند فولی را با چسب به بدن بیمار وصل کنید بدین ترتیب که در خانمها به ران و در آقایان به شکم متصل کنید .

7- برای جلوگیری از کشش لوله لاستیکی می توانید با استفاده از سنجاق قفلی آن را به ملافه تشک بیمار ثابت کنید . دقت کنید فشاری بر روی لوله وارد نیاید .
8- سایر مراحل را طبق دستورات سنداژعمل کنید.

دلیل گذاشتن سند فولی و مشاهدات خود را ثبت و گزارش کنید

طریقه جمع آوری نمونه ادرار تمیز

Mon, 01/27/2014 - 00:57

سنداژ ادراری بیمار زن و مرد

هدف :

1- گرفتن نمونه ادرار استریل برای تشخیص بیماری
2- خالی کردن مثانه درمواقعی که بیمارقادربه ادرار کردن نباشد .
3- خالی کردن ادرار باقی مانده از مثانه .
4- خالی کردن مثانه قبل از عمل جراحی .

وسایل لازم :

سینی بزرگ ویا ترالی حاوی

1- بسته استریل مخصوص سنداژ شامل :

الف : دو عدد کاسه کوچک

ب : یک عدد رسیور
ج : چهارعدد حوله ویا شان پرفوره
د : پنبه گلوله شده به مقدار لازم
ه : گاز 4 × 4 یک یا دو عدد
و : پنس

2- دو عدد سند نلاتون استریل به اندازه های مناسب (16 – 14 ) برای خانم ها ،(18 – 16 ) برای مردان (10 – 8 ) برای بچه ها .
3- دستکش استریل به اندازه مناسب
4- آب مقطر ومحلول ضد عفونی کننده معمول دربخش .
5 – مشمع و رویه آن .
6- پتوی حمام .
7- چراغ پایه دار .
8- پاکت کاغذی .
9- ورقه کامل آزمایشگاه در صورت لزوم .
10- ماده نرم کننده استریل .
11- شیشه استریل جهت نمونه ی ادرار .
12- ماسک وگان .
13- لگن توالت – صابون در جا صابونی – لیف حمام  – لگن حمام .

طریقه عمل :

1- دستور پزشک را یک بار دیگر بخوانید .
2- دست ها را بخوبی بشویید .
3- سینی یا ترالی را با سایر وسایل لازم وچراغ پایه دار به اتاق بیمار ببرید .
4- جریان عمل را برای بیمار شرح داده و دوراو را پاراوان بگذارید .
5- از پتوی حمام برای پوشش بیمار استفاده کرده ملافه¬ها را بطرف پایین تخت تا بزنید.
6- چراغ را در محل مناسب قرار دهید .
7- مشمع ورویه را زیر بیمار پهن کنید ،شلوار بیمار را خارج کنید ،لگن توالت را زیر بیمار قرار داده اعضا تناسلی بیمار را با لیف آغشته به آب وصابون شسته سپس لگن را برداشته واو را در وضعیت خوابیده به پشت یا به پهلو یا لیتاتومی قرار دهید .
8- پاکت کاغذی را درجایی بگذارید که به آسانی بتوانید پنبه های استفاده شده را درون آن بریزید .
9- دست های خود را بشویید .
10- بسته استریل را باز کرده وبا استفاده از پنس استریل یا فور سپس استریل تعدادی از پنبه های استریل را در یکی از کاسه ها گذاشته ومقداری محلول ضد عفونی کننده روی آن بریزید .درکاسه دیگر تعدادی پنبه گذاشته وروی آن آب مقطر بریزید ،یکی از سندها را باز کرده ودرون سینی بگذارید کمی ماده نرم کننده بر روی یک عدد گاز استریل بریزید .
11- بسته محتوی دستکش استریل را روی میز به طریقی که براحتی بتوانید از آن استفاده کنید باز کنید .
12- قبل از پوشیدن دستکش استریل دقت کنید تمام وسایل در دسترس هستند وبیمار آماده می باشد.
13- در حالی که در سمت راست بیمار ایستاده اید پتوی حمام را ازروی قسمت تناسلی بالا بزنید .
14- دستکش ها را به طریق یاد داده شده بپوشید.
15- شان پرفوره را روی بیمار بیاندازید، چنانکه از چهار حوله استفاده شود به ترتیب اولین حوله را زیر باسن بیمار، دومین حوله را روی پای دورتر، سومین حوله را روی پای نزدیکتر وچهارمین حوله را بر روی شکم قرار دهید .
16- لب های بزرگ واژن را با استفاده از فور سپس و پنبه آغشته به محلول ضد عفونی کننده تمیز کنید .بدین ترتیب که هر گلوله پنبه را فقط یک بار از بالا به پایین بکشید پنبه¬های استفاده شده را درون پاکت کاغذی بیاندازید .
17- با دست چپ (انگشت شصت وسبابه) لب¬های بزرگ واژن را باز کنید .با استفاده از فور سپس وپنبه آغشته به محلول ضد عفونی کننده لب های کوچک واژن را از بالا به طرف پایین بشویید.
18- دست خودرا طوری حرکت دهید که انگشت سبابه و انگشت میانی شما بر روی لب¬های کوچک واژن قرار گرفته وبا باز کردن آنها از هم مجرای خروج ادرار را نمایان سازید سپس با استفاده از پنس وپنبه آغشته به محلول ضد عفونی کننده مجرای خروج ادرار را به خوبی از بالا بطرف پایین تمیزکنید .دقت شود هر پنبه لازم است فقط یک بار مصرف شود. برای نمایان شدن مجرای خروج ادرار بهتر است لب های کوچک واژن را بطرف بالا بکشید دقت کنید که دست شما تا پایین سنداژ لازم است در این وضعیت باقی مانده واجازه ندهید لب های کوچک واژن به هم نزدیک گردد .
19- پنس را کنار گذارده، رسیور را در وسط پای بیمار نزدیک پرینه قرار دهید .
20- سند را طوری با گاز 4 × 4 بردارید که اولاً دست شما در بزرگسالان در 10 سانتی متری ودر کودکان در 3 سانتی متری سرسند قرار گیرد .ثانیاً دست شما با سر سند تماس پیدا نکند ،نوک سند را با ماده لغزنده آغشته کنید .
21- در حالی که انتهای سند داخل رسیوراستریل قرار دارد سر سند را به آرامی داخل مجرای ادرار ببرید .تا ادرار خارج شود معمولاً فرو کردن 5 سانتی متر در بزرگسالان و2.5 سانتی متر در کودکان کافی خواهد بود .
22- پس از اینکه ادرار شروع  به خارج شدن کرد دست چپ خود را از لب های کوچک واژن برداشته وسند را درمحل ورود به مجرا نگه دارید .چنانکه تهیه نمونه ادرارجهت آزمایش لازم است اقدام کنید .
23- پس از اینکه مثانه خالی شد ،سند را به آرامی بیرون آورده ودرون سینی قرار دهید .
24- دستکش ها را به طریقه صحیح خارج کنید .
25- بیمار را تمیز وخشک کنید وپس از برداشتن مشمع و رویه، لبا س را به بیمار بپوشانید و بیمار را در حالت آرامی قراردهید .
26- وسایل را جمع آوری کرده، ترالی را به اتاق نظافت ببرید. ادرار بیمار را اندازه گرفته وسایل را شسته، ضدعفونی نموده، جهت استریل کردن به مرکز وسایل استریل بفرستید.

توجه:

1- چنانکه درهنگام ورود سند به مجرای ادرار با مقاومتی روبرو شدید ازبیمار بخواهید نفس عمیق بکشد تا سند راحت تر وارد شود .چنانچه ورود سند امکان پذیر نگردید عمل را متوقف کنید .
2- چنانچه سند وارد واژن گردید باید آن را عوض کرده واز سند دیگری استفاده کنید .
3- پیشنهاد می گردد که هرگزدریکبارسنداژبیماربیشتراز750 میلی لیتر ادرار ازمثانه خارج نکنید .
سنداژ ادراری بیمار مرد
14- تا مرحله 14 نظیر سنداژ بیمار زن اجرا خواهد شد .
15- شان پرفوره را بر روی ناحیه پرینه بیمار طوری قرار دهید که آلت تناسلی بیمارخارج آن قرارگیرد درصورت استفاده ازحوله استریل اولین حوله را زیرآلت تناسلی و دومین را بالای آلت تناسلی قرار بدهید، بطوری که فقط آلت تناسلی خارج آن قرار گیرد.
16- برای تمیز کردن مجرای ادرار آلت تناسلی را طوری با انگشت شصت وسبابه نگهدارید که براحتی بتوانید مجرای ادرار راشسته و تمیز کنید، در آقایان که ختنه نشده¬اند شستن قسمت زیرین پوسته اطراف وابتدای مجرای ادرار ضروری خواهد بود، برای شستن از پنس و پنبه آغشته به محلول ضدعفونی کننده استفاده کنید. شستن را ازمحل مجرا به اطراف به طور دورانی انجام داده، هر پنبه را فقط یک بار استفاده نموده وسپس در پاکت کاغذی بیاندازید .
17- پنس را کنار بگذارید، رسیور را در وسط پای بیمار نزدیک آلت تناسلی قراردهید .
18- سند را طوری با گاز 4 × 4 بردارید که اولاً دست شما در بزرگسالان در 10 – 8  سانتی متری ودر کودکان پسردر 2.5 سانتی متری سر سند قرارگیرد .ثانیاً دست شما با سرسند تماس پیدا نکند .
19- برای ورود سند لازم است آلت تناسلی بیمار را طوری در دست بگیرید که با بدن زاویه  90 درجه بسازد، ضمناً پوست سر آلت تناسلی را بطرف پایین بکشید سپس سر سند را به آرامی داخل مجرای ادرار کنید، تا ادرار خارج شود، معمولاً فرو کردن 20 سانتی متر کافی خواهد بود .
20- در صورتی که وارد کردن سند با مشکل مواجه شد می¬توانید:

الف: سند را به آرامی بچرخانید .

ب : از بیمار بخواهید که نفس عمیق بکشد .
ج : از بیمار بخواهید که سعی در ادرارکردن نماید تا اسفنکتربازشود .
د : در صورتی که هیچ یک از موارد فوق موثر نبود روش را متوقف کنید .
21- پس از شروع خروج ادرار آلت تناسلی را بطرف پایین آورده دست خود را جهت نگهداری سند به محل ورود آن به مجرای ادرار منتقل کنید .
22- مراحل 23  الی آخر را شبیه به سنداژ ادراری بیمار زن ادامه می دهیم .

حشیش چیست ؟

Mon, 01/27/2014 - 00:53

حشیش ماده‌ایست که از ترشحات چسبنده گل، برگ و ساقه گیاه شاهدانه مؤنث به صورت صمغ به دست می‌آ‏ید، رنگ آن سبز تیره و گاهی قهوه‌ای مایل به سبز و تقریباً شبیه حنا است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، شاهدانه در حالت گیاهی، ماری‌جوانا و در حالت صمغی، حشیش یا گراس نامیده می‌شود. در اصل حشیش شکل خالص‌تری از ماری‌جوانا است.

روغنی که از صمغ شاهدانه تهیه می‌شود، خالص‌ترین حالت ماده توهم‌زای مصرفی است که از شاهدانه به دست می‌آید. تأثیر حشیش، ناشی از ماده‌ایست به نام T.H.C (تترا هیدرو کانا بینول) که یک ماده توهم‌زای طبیعی به شمار می‌‏رود.

مصرف پزشکی

حشیش به عنوان مسکن و ماده رفع بی خوابی که ایجاد آرامش می‌کند و THC و دیگر مشتقات برای درمان برخی از بیماریها از جمله آسم و صرع می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد، ولی در حال حاضر فقط در درمان حالت تهوع و استفراغ ناشی از شیمی تراپی در درمان سرطان، استفاده می‌شود.از نظر طبقه بندی فارماکولوژی، تضعیف کننده یا محرک سیستم اعصاب مرکزی است.

نام‌های دیگر

اصطلاحات عامیانه (به جای حشیش): بنگ، گراس، علف، ماری‌جوانا (فرم گیاهی)، سیگاری، جوینت، دوپ و… بنگ: به سرشاخه‌های گل‌دار یا به‌میوه‌نشسته و خشک‌شده بوته شاهدانه هم میگویند.

در کشور افغانستان نوعی مخلوط نوشیدنی از مواد مختلف و روغن شاهدانه ماده می‌سازند و مصرف می‌کنند که نشئگی آن با مصرف دودی متفاوت و طولانی و از ماندگاری بیشتری برخوردار است و مطابق با فتوای علمای مسلمان حلال است.

در رسالات مختلف در مورد حشیش آمده‌است: حشیش را چنانچه در آن چیزی بریزند که روان شود، پاک است.چرس: حشیشی که از رزین آماده شده از سرشاخه‌های گل‌دار و به ‌میوه‌ نشسته گیاه بالغ شاهدانه تهیه می‏شود و از انواع دیگر آن مرغوب‌تر است.

اثرات مصرف

توهم ذهنی
تغییر در درک رنگ و صدا
افزایش اشتها
سرخی چشمها
گیجی و بی‌توجهی به اطراف
تند شدن ضربان قلب و افزایش اضطراب
احساس تشنگی، خشک شدن و کف کردن بزاق دهان
آسیب حافظهٔ بلند مدت و حافظهٔ کوتاه مدت

اثرات کوتاه مدت:

باید دانست که اثرات حشیش با توجه به مقدار و نوع استفاده (کشیدن یا خوردن) متفاوت است. وضعیت جسمی و سلامت فرد از جمله وزن، اندازه، خلق و خوی فرد، درجه تحمل و… فرق می‌کند. اثرات کشیدن حشیش در عرض چند دقیقه پس از مصرف ظاهر می‌شود و ۲ تا ۴ ساعت باقی می‌ماند.

در صورت خوردن هضم آن به طور بطی و کند صورت می‌گیرد. لذا اثر آن به تدریج و طولانی تر می‌گردد، معمولا فرد پس از مصرف حشیش احساس آرامش و راحتی می‌کند، قوه درک و احساس او افزایش می‌یابد، رنگها به نظرش شفاف تر و روشن تر می‌آیند، صدها به نظر از فاصله دورتر به گوش می‌رسد.

به هر حال در ادراکات حسی به خصوص بینایی و شنوایی تحریف به وجود می‌آید، اشتها افزایش می‌یابد، مخصوصا در مورد غذاهای شیرین.

از اثرات کوتاه مدت دیگر مصرف حشیش عبارتند از: خواب آلودگی، قرمز شدن چشمها، افزایش ضربان قلب، خشکی دهان و گلو، گشادگی مردمک چشم، مختل شدن قوه حافظه و تمرکز فکری به طور موقت، اختلال درک زمان و مکان، اضطراب، افسردگی، هیجان، تحرک زیاد، تحریک پذیری، تند مزاجی، بی قراری، پر حرفی، خنده‌های بی دلیل، احساس طرد شدگی، ترس و وحشت، دگرگونی و تغییر شکل فضا و زمان – اختلال در هماهنگی و تعادل در راه رفتن، احتمالا اوهام که اغلب توام با حاپارانویایی به خصوص در مصرف مقدار زیاد آن همراه است.

دوز معمولی آن، مهارتهای کاربردهای ماشینی را لطمه می‌زند، از این رو به خصوص رانندگی در حین مصرف حشیش بسیار خطرناک است، ماده T. H. C. که ترکیب فعال حشیش است در بدن افرادی که تصادفات شدید رانندگی داشته‌اند و منجر به جراحات سختی گردیده، دیده شده‌است.

اثرات عمده بلند مدت:

تحقیقات نشان می‌دهد که اثرات سوء مصرف حشیش به خصوص در بین جوانان و بزرگسالان حتمی است از جمله: از دست دادن انگیزه و علایق، آسیب به حافظه و تمرکز فکر، عدم قابلیت رانندگی، کاهش قوای دفاعی بدن در برابر عفونتها و بیماریها، گیجی و سردرگمی، فقدان انرژی و… در اثر استفاده مرتب و مداوم حشیش پیش می‌آید.

هم چنین خطر ابتلا به برونشیت مزمن، سرطان ریه و بیماریهای دستگاه تنفسی در مصرف کنندگان منظم حشیش بیش از دیگر گروههاست. کشیدن سیگار ماری جوانا و حشیش آسیب شدیدی به دستگاه تنفسی می‌زند، زیرا تار موجود در آن، دو برابر قوی تر از تار موجود در سیگار معمولی است.

هم جنین عوامل ایجاد کننده سرطان در تار موجود در حشیش خیلی بیش از سیگارهای معمولی است.

مطالعات و تحقیقات نشان می‌دهد که رشد طبیعی بک نوزاد به وسیله مصرف مرتب حشیش یا ماری جوانا به وسیله مادر، در دوران بارداری می‌تواند به طور جدی آسیب ببیند.

آزمایشات بر روی حیوانات نشان داد که نوزادان حیوانات آزمایشگاهی که در دوران بارداری تحت مصرف این ماده قرار گرفته بودند، دارای برخی از ناهنجاریها و رفتار غیر عادی بودند،

در اثر مصرف مداوم وابستگی روانی و تحمل ایجاد می‌شود، نشانه‌های ترک شامل اضطراب، عصبانیت، از دست دادن اشتها و بی خواب و بد خوابی است .

نکاتی در مورد سوراخ کردن گوش ها

Mon, 01/27/2014 - 00:48

سوراخ کردن گوش؛ یکی از کارهای معمولی است که از گذشته ها رواج داشته و زنها و دخترها جهت استفاده از زیورالات برای زیبایی خود از این روش استفاده می کنند؛ اما امروزه نحوۀ سوراخ کردن گوش، از روش های سنتی به سمت روش های پیشرفته تغییر یافته و اکثر خانمها، چندین گوشواره را همزمان به گوش خود می آویزاند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، بسیاری از جوانان دراین کار افراط به خرج می دهند. در بعضی کشورها علاوه بر دخترها ، پسران جوان نیز گوشها، بالای ابرو، بینی و حتی چانه خود را سوراخ نموده و درآن حلقه می آویزند؛ اما به این نکته باید توجه داشت که هرگاه این کار با در نظرداشت نکات صحیح انجام نشود، ممکن است سبب ایجاد بسیاری از عفونت ها گردد.

در اینجا نکاتی را یاد آورمی شویم که در نظرگرفتن آنها، جهت سوراخ کردن گوش، لازم بنظر می رسد:

• در اولین مرحلۀ سوراخ کردن گوش؛ مشخص نمودن مکان مورد نظر، حایز اهمیت است؛ چراکه قرار گرفتن سوراخ برروی غضروف نه تنها باعث ایجاد درد می شود، بلکه زمینه برای ایجاد بسیاری از عفونت ها را نیز مهیا می سازد که در درمان آن، انتی بیوتیک های معمولی هم موثر نخواهد بود و دربعضی حالات، سبب خونریزی مداوم می شود.

• هرگاه سوراخ برروی غضروف ایجاد شود؛ برای ترمیم سوراخ گوش باید مدت سه هفته آن را ضد عفونی کرد و با آب نیم گرم و صابون، شستشوداد.

• برای اینکه بعد از سوراخ کردن گوش، از ایجاد چسبندگی و ترشحات در اطراف سوراخ جلوگیری گردد؛ بهتراست گوشواره را در گوش بچرخانیم.

• زمانی که اولین بار گوشهای تان را سوراخ می کنید، سعی کنید تا از گوشواره هایی که فاقد فلز باشد، استفاده کنید. این کار، از میکروبی شدن سوراخ گوش جلوگیری می نماید.

• اکثر خانمها گوشهای شان را هنگام سوراخ کردن با سوزن، سوزن را به نمک و یا آب پیاز آغشته می نمایند تا سبب ضد عفونی شدن آن  شود؛ در حالیکه این کار صحیح نیست  وسبب ایجاد میکروب می گردد. میکروبهای موجود در سوزن، در اثر قرار گرفتن در آب جوش به مدت ده دقیقه و یا قرار گرفتن در الکل، از بین می رود.

• اگر در گوش خود دو یا سه سوراخ همزمان ایجاد کنید، این موضوع سبب می شود تا جای زخم ها دیرتر التیام یابند. پس بهتر است بعد ازآنکه زخم یک سوراخ التیام یافت، به ایجاد سوراخ بعدی اقدام نمایید.

• در بعضی حالات که گوشها با سوزن به شیوه غیر صحیح سوراخ می شود، سبب ایجاد دردهای طولانی در گوش می گردد، که باید هرچه زود تربه پزشک مراجعه نمایید.

• برای سوراخ کردن گوش به شکل صحیح، باید از وسیلۀ مخصوص آن که در زرگری ها وجود دارد، استفاده کنید. این وسیله، سوزن مخصوصی دارد که با الکل استریل گردیده است.

• پس از سوراخ کردن گوش، اطراف سوراخ را همه روزه با محلول ضد عفونی کننده پاک نمایید؛ به طوریکه محلول را برروی پنبه یا پارچۀ استریل بمالید وناحیه بین سوراخ و گوشواره را با آن پاک کنید.

• گوشواره ای را که درهنگام سوراخ کردن به گوش کرده اید، به مدت  4  تا  6  هفته از گوش خود بیرون نیاورید.

• تا زمانی که سوراخ گوشها کاملا ً خوب نشده است، از هیچ نوع تافت مو و یا عطر در اطراف گوش، استفاده نکنید.

• با گذشت یک روز از سوراخ کردن گوشها؛ ایجاد سرخی، التهاب و درد، علایم ایجاد عفونت در زخم است و باید به پزشک مراجعه نمایید.

ویروسها در پیدایش انواع مختلفی از تومورهای خاص انسانی دخالت دارند

Mon, 01/27/2014 - 00:31

ویروسها یکی از کوچکترین  عوامل بیماریزا درجانداران هستند که اندازه ی آنها بین 200_300 نانومتر است. ویروسها انگل داخل سلولی هستند که این خصوصیت مهمترین تفاوت ویروسها بابقیه ی میکرواورگانیسم هاست. به نظر می رسد که ویروسها قبل از یوکاریوت ها بوجود آمده اند. به ویروس فاژ نیز گفته میشود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، حیات عبارت است از یکسری فرایند های پیچیده حاصل  از دستورالعملهای خاصی که بوسیله ی اسید نوکلییک سلولهای زنده همواره در فعالیت میباشد.

چون ویروسها در خارج از بدن میزبان به حالت خنثی بسر میبرند به این مفهوم نمیتوان آنها را موجود زنده در نظر گرفت.

معهذا هنگامیکه ویروسها وارد سلول میزبان میشوند اسید نوکلییک آنها فعال گشته و منجر به تکثیر ویروس  میگردد. ازنظر بالینی ویروسها را میتوان موجود زنده در نظر گرفت زیرا آنها مانند باکتریها ‘  قارچهای بیماریزا آلودگی وبیماری ایجاد می کنند .

به ویروس کا مل  ویریون گفته میشود.

ساختمان شیمیایی ویروس

-اسید نوکلییک

یک ذره ی ویروسی دارای یک هسته ی مرکزی اسید نوکلییکی DNA یا RNA به عنوان
ماده ی ژنتیکی   میباشد.  اسید نوکلییک  در بعضی ویروسها به شکل خطی ودر بعضی
دیگر به شکل حلقوی میباشد.

اسید نوکلییک  ویروس بوسیله ی غلاف پروتیینی بنام کپسید احاطه شده است.
هر کپسید از واحدهای کوچک پروتیینی بنام کپسومر ساخته شده است.نظم وترتیب قرار گرفتن   کپسومرها شکل کلی وپیکر ویروس را تعیین می کند که برای هر ویروس خاص ثابت است.

در عده ای از ویروسها کپسید بوسیله ی پوششی که معمولا  ترکیبی از لیپید هاوپروتیین ها وکربو هیدرات هاست  پوشیده شده است.

تکثیر ویروس ها

اسید نوکلییک هر ویریون فقط تعداد محدودی از ژنهای لازم برای سنتز ویروس جدید را دارا میباشد .

اکثر آنزیمهای ویروسها توسط سلول میزبان ساخته میشوند.

نقش آنزیمهای ویروس تقریبا بطور کامل با همانندسازی وآماده کردن اسید نوکلییک ویروس  ارتباط دارد .

مراحل 5 گانه ی تکثیر ویروس در سلول میزبان به صورت زیر است:

1-رونشینی  ویروسها بر روی سلول

2-ورود ونفوذ در سلول

3-بیوسنتز اجزای ویروسی

4-رسیدن وکامل شدن ویروس

5-آزاد شدن ویروس از سلول میزبان و نفوذ آن در سلولهای سالم

مراحل تولید سرطان

تولید سرطان ، طی روند چند مرحله‌ای صورت می‌گیرد. بدین صورت که تغییرات ژنتیکی
متعددی لازم است تا یک سلول طبیعی به سلول بدخیم تبدیل شود. زمان طولانی برای ظهور تومور ضروری است. در انسان و حیوان ، سیر طبیعی سرطان معمولا طی چندین مرحله و به موازات تکامل سلولهای سرطانی روی می‌دهد. در این مراحل ، احتمالا سلولهایی که خصوصیات مناسب‌تری برای تکثیر دارند، انتخاب می‌شوند.

طی این روند حدود 8 – 3 جهش ژنی صورت می‌گیرد. فعالیت انکوژنهای سلولی متعدد و غیر فعال شدن ژنهای مهار کننده تومور در ایجاد تومور توسط ویروس دخالت دارند. ویروسها برای پیشرفت تومورهای ناشی از ویروس ضروری هستند، ولی کافی نیستند. ویروسها اغلب به عنوان آغازگر روند سرطان عمل می‌کنند و این عمل را به روشهای مختلف انجام می‌دهند.

تومور و ویژگیهای بالینی آن

نئوپلازی به معنی نمو جدید،به تومورهای ناشی از تکثیر اضافی سلول ها گفته می شود مطالعه نئوپلاسم ها یا تومورها را انکولوژی می نامند و کانسر اصطلاحی است که تومور‌های بد خیم را مشخص می کند

.یک نئوپلاسم،توده سلولی بافتی غیر طبیعی است که رشد آن بیش از حد بی هدف،خومختار و نا هما هنگ با بافتی طبیعی می باشد

این توده سلولی پس از توقف محرک ها یی که موجب این تغییر شده اند،به همان حالت فزاینده رشد می نمایند

این سلول ها از نظر دریافت مواد غذایی و انرژی با سلول های طبیعی به خوبی رقابت می کنند.

تومورها دارای دو جزءاصلی هستند

1- سلول های نئوپلاستیک تکثیر شوند که پارا نشیم را تشکیل می دهند.
2- استروهای پشتیبان شامل بافت همبندی و رگه های خونی و لنفی.

-از پسوندama برای معرفی نئوپلاسم های خوش خیم استفاده می شومد. مانند:
آدنوما (تومورهای این تلیالی خوش خیم از منشاءغدد که ساختمان ها غدد تولید می کنند)

پاپیلوما(با منشاء اپی تلیایی که زوائد انگشتی که زوائد انگشتی تولید میکنند.)
فیبر و ما (سلول های فیبروبلاستی)
استئوما (از منشاء سلول های استخوانی) ،
لیپوما (سلول های چربی)
-اشکال بد خیم را با پیوندcarcionmaمعرفی می کنند

مانند:

آرنو کارسینوما (تومور ها یبدخیم یا منشاءاپی تلیال و نمای غددی)
کوریوکارسینوما (با منشاء سلول های اپی تلیال جفتی).

در مجموع همه ی تومورهای خوش خیم (غیر مهاجم) از سلول های کاملاٌ تمایز یافته تشکیل شده اند در حالی که اشکال بدخیم اغلبی از سلول های تمایز نیافته حاصل می شوند.

آناپلازی(anaplasia) درواقع معرض این حالت سرطان های تمایز نیافته است.

در این نوع سرطان ها ، سلول ها تغییراتی را از نظر شكل ، اندازه و عمل نشان می دهند هم سلول‌ها و هم هسته‌ی آن ها از نظر شكل و اندازه و از نظر كاریوتیپی حالات مختلفی دارند. برخی بسیار بزرگتر و بعضی بسیار كوچكترند. نسبت هسته به سیتوپلاسم گاه 4 به 1 یا 6 به 1 است.

هستك‌ها معمولاً بزرگ ترند. دارای تعداد زیادی میتوز می باشند و اشكال غیرطبیعی میتوزی دارند. گاه دوكهای تقسیم سه قطبی یا چهار قطبی دیده می شوند.

گاه در یك ناحیه دوك های بزرگ تر و در ناحیه‌ی دیگر دوك های كوچكتر دیده می شوند گاه سلول های غول پیكر با یك هسته‌یpolymorph  بزرگتر یا چندهسته ای تشكیل می دهند جهت قطب یابی سلول ها نسبت به هم متفاوت و درهم ریخته است.

این سرطان ها اغلب استرومای كمی دارند. لذا قسمت های مركزی آن ها دچار نكروز اسیكمیك می شود.

در این سلول ها شبكه‌ی درون سلول دانه دار كاهش یافته و ریبوزوم های آزاد افزایش می یابد.

میتوكندری ها دچار انواعی از بدشكلی ها می گردند.

اسكلت سلولی ممكن است حفظ شده باشد ، ولی دچار تغییر می شود. تشخیص ایمنولوژیك فیلامان های اسكلت سلولی به تشخیص منشاء سلول های سرطانی كمك می‌نماید

. غشاء پلاسمایی سلول های سرطانی نیز دچار تغییرات گوناگون می گردد. مثلاً تغییر در گلیكوكالیكس ، تغییر در گیرنده های غشایی ، نفوذپذیری و پتانسیل غشایی ، و بالاخره اتصالات غشایی و تغییرات آنتی ژنتیك در این سلول ها انحراف متابولیك نیز دیده می شود.

عملكرد ترشحی سلول ها ممكن است افزایش یا كاهش بین از حد طبیعی داشته باشد یا اصلاً نوع ترشح تغییر كند

. برخی ژن هایی مهارش ده‌ی دوره‌ی جنینی ممكن است دوباره بیان شوند یا بیان برخی ژن های مختلف گردد.

بعضی از آن ها ممكن است به طور نابه جا مواد فعال كننده حیاتی و هورمون ها را تولید نمایند.

البته در تومورهای تمایزیافته در مقایسه با سلول های طبیعی سلول های تورموری انحراف كمتری را نشان می دهند.

اكثر سرطان ها تك دودمان (Monoclonal) هستند هستند یعنی سلول های سرطانی ، كنون یك سلول نئوپلاستیك می باشند.

سلول های سرطانی گاه یك عامل رگ زای توموری می سازند كه به تغذیه و رشد سریع آن ها كمك می كند.

مكانیسم هایی از قبیل فشار فیزیكی ، تقلیل چسبندگی سلول های توموری ، افزایش تحرك آن ها ، فقدان مهار تماسی ، اختلال در پروتئین های غشایی و بالاخره آزادسازی آنزیم های تخریب كننده (مثل كلاژنازها) باعث تهاجم و متاستاز سلول های سرطانی می شود مطالعات نشان می دهد در این سلول ها ژن آنتی كلاژناز كه فعالیتی كلاژناز را محدود می كند مختل شده است.

آزمایشات اولیه در اثبات نقش ویروسها در ایجاد سرطان

در پیوند غدد سرطانی یك موش به موش دیگر ، توسط لتیل وانسل مشخص شد كه علت دفع پیوند تفاوت های بین جایگاه (H-2) در آن ها است.

لذا مطالعات جدیدی برای پی بردن به ارتباط بین سرطان و پدیده ایمنی شروع شد همچنین مشخص شد كه علت بسیاری از سرطان ها در جانوران تجربی ویروس ها هستند چون ویروس ها قابلیت آنتی ژنتیك دارند ، بررسی روی توان سیستم ایمنی در ممانعت از آلودگی به ویروس ها و پیشگیری یا كنترل سرطان های ویروسی مورد توجه قرار گرفت.

ویروس های جانوری درون سلول میزبان به طرق مختلف عمل می كنند برخی به حالت معتدل (temprate) وارد سلول شده همگام با ONA آن تولید مثل می كنند و یا بدون هیچگونه تاثیری از آن خارج می گردند این حالت را آلودگی عقیم (aboration infection) می‌نامند. بعضی دیگر به خصوص اشكال RN.A پس از ورود به سلول به صورت مولد عمل می نمایند (Productive , infection) به این ترتیب این گروه موجی تلاش سلول نمی شوند ، بلكه درون سلول میزبان ذرات ویروسی جدیدی را تولید می كنند و مرتباً همراه با بخشی از غشاء سلول میزبان كه حاوی پروتئین های ویروسی است به بیرون جوانه زده و از سلول جدا می گردند یعنی سلول به یك ماشین تولید ویروس غشاء دار تبدیل می شوند بخشی از ویروس ها تكثیر فعال داشته و با مسیرهای پروتئین سازی میزبان رقابت شدیدی را اعمال می كنند و باعث تلاش سلول خواهند شد. (Iysogenic infection) .

گروهی از ویروس ها نیز باعث دگرگونی (trahsformation) سلول میزبان و تومورزا شدن آن می گردند.

این گروه ایجاد نئوپلازی یا حالت سرطانی بدخیم یا خوش خیم می نمایند بیشتر ویروس های سرطان زا از نوع RNA هستند و هرگز به صورت ویروس كامل در تومور حضور حضور ندارند.

ویروس های RNA به كمك آنزیم نسخه برداری معكوس ONA تولید می كنند مكانیسم دگرگومی دقیقاً روشن نیست ، ولی در مورد ویروس رُزساركوما (RSV,Rous sarcoma Virus) مشخص شده است كه فقط یكی از چهار ژن ویروس كه src خوانده می شود برای دگرگونی كافی است محصول این ژن یك كیناز است كه به فسفوریلاسیون و فعال شدن گروهی از مولكول ها از جمله برخی آنزیم‌های دیگر منجر می گردد.

اکنون مسلم شده است که ویروسها در پیدایش انواع مختلفی از تومورهای خاص انسانی دخالت دارند. بطور کلی اثبات ارتباط بین یک ویروس و سرطان مربوط به آن خیلی مشکل است.

چنانچه ویروس عامل سرطان خاصی باشد، انتشار جغرافیایی عفونت با آن ویروس باید با بروز آن تومور مطابقت داشته باشد. ایجاد تومور در حیوانات آزمایشگاهی دلیل خوبی برای خاصیت تومورزایی ویروس است. با این همه هنوز دلایل کافی وجود ندارد که ویروس ، عامل سرطان انسانی باشد.

بیماریهای ناشی از مواد شیمیایی موجود در آب

Mon, 01/27/2014 - 00:23

به علت خواص حل کنندگی آب، بسیاری از ترکیبات می‌توانند در آبهای طبیعی محلول باشند و برخی از آنها ذاتا برای زندگی بشر سمی هستند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، خوشبختانه در اغلب موارد غلظت بسیاری از ناخالصیهای ذاتا سمی ، در آبهای طبیعی معمولا خیلی پایین است با وجود این این هزاران ترکیب شیمیایی مورد استفاده درکشاورزی ، منازل و صنعت وجود دارند که قادرند به آبهای سطحی و زیرزمینی راه یابند.

تاثیر مواد شیمیایی بر سلامتی ، از دو طریق قابل بررسی است: اثرات حاد ، که در نتیجه مصرف آب آلوده ایجاد می شوند و کم و بیش بلافاصله اثر خود را آشکار می‌سازند و اثرات مزمن ، در نتیجه نوشیدن مداوم آب آلوده ، خطراتی دراز مدت ایجاد می کنند.

اثرات برخی مواد ذاتا خطرناک ، پس از رسیدن به حد آستانه بروز می کند و چون غلظت آنها معمولا زیر حد مذکور است لذا اثرات نامطلوبی مشاهده نمی‌شود. بعضی آلاینده ها حد آستانه ندارند و بنابراین هر مقدار مصرف آنها ذاتا مضر است، ترکیبات سرطانزا از این الگو پیروی می‌کنند.

بنابراین در مورد ترکیبات ذاتا سرطانزا مثل هیدروکربنهای پلی آروماتیک (PAH)، تری هالومتان ها (THM)، ترکیبات اورگانوکلره و ارگانوفسفره و ترکیبات فرعی حاصل از فرایند گندزدایی (DBPs)، توصیه می‌گردد که از پایین بودن غلطت آنها در آبهای آشامیدنی، اطمینان حاصل شود.

این بدین معنی است که در برخی موارد ، غلظتهای قابل قبول ، در حد قابل تشخیص یا نزدیک به آن است. بدین مفهوم است که رعایت اصول پیشگیرانه بهتر از ظهور اپیدمیک خطراتی واقعی است. برخی از عناصر آلوده کننده آب عبارتند از:

• سرب:

یکی از قدیمی ترین مسائل آلودگی شیمیایی در آبهای آشامیدنی ، ناشی از به کارگیری مخازن و لوله های سربی در لوله کشی شهری بوده است.

آبهای اسیدی نرم که از مناطق کوهستانی سرازیر می شوند، تمایل به انحلال سرب دارند به طوری که مقادیرقابل توجهی از سرب می‌تواند در آب حل شود بویژه در طول شب که آب در شبکه آبرسانی ، راکد می‌ماند.

سرب یک سیستم تجمعی است به طوری که تماس مداوم با آن ، در نهایت می‌تواند اثرات سمی ایجاد کند و در طول سالها ، بسیاری از کشورها در راستای کاهش مقدار سرب در محیط زیست تلاشهای زیادی نموده‌اند.

استانداردهای فعلی EC برای آب آشامیدنی ، ماکزیمم غلظت سرب را 50 میلی‌گرم در لیتر تعیین کرده است اما به نظر می رسد که این سطح در راهنمای WHO ، نهایتا به 10 میلی‌گرم در لیتر کاهش یابد که دستیابی به آن ، در نواحی با آب که قابلیت حل کنندگی سرب را دارد و نیز با لوله کشی سربی ، مشکل خواهد بود.

تصفیه شیمیایی آب با آب آهک یا سود سوزآور ، قبل از توزیع آن انحلال سرب را کاهش می دهد ولی برای دستیابی به حد10 میلی‌گرم در لیتر ، احتمالا حذف لوله های سربی ضروری خواهد بود.

• نیترات:

ازت نیتراتی بطور طبیعی در بسیاری از خاکها وجود داشته و بنابراین در اغلب آبهای زیرزمینی و سطحی یافت می‌شود.

خروجی فاضلابهای هم مقادیر قابل توجهی نیتروژن دارند که قسمت عمده آن بصورت نیترات است. اگرچه تاکنون مضرات حضور نیترات در آبهای آشامیدنی برای بچه ها و بزرگسالان ، مشاهده نشده است، ولی برای نوزادان تا سن حوالی شش ماهگی خطرناک است. قبل از این سن ، نوزادان فاقد فلورای باکتریایی طبیعی در روده خود بوده و نمی توانند نیتریت ناشی از احیای نیترات را در معده تحمل کنند.

هر گاه یک نوزاد با شیشه ای که شیر آن حاوی 20-10 میلی‌گرم در لیتر نیتروژن نیتراتی است تغذیه شود، امکان جذب نیترات به خون و جلوگیری از انتقال اکسیژن ونهایتا احتمال بیماری مت‌هموگلوبین وجود دارد که به این حالت ، بیماری نوزاد آبی گفته می‌شود.

• فلوئورید:

فلوئورید نمونه ای از سازنده های آبی است که در غلظتهای کم ، مفید ولی در غلظتهای بالا مضرند.

فلوئورید بطور طبیعی در بعضی از آبها وجود دارد و حضور آن در آبهای آشامیدنی روی پوسیدگی دندان بویژه در بچه ها اثر بازدارندگی دارد. از این رو برخی دست اندرکاران بهداشت ، فلوریددار کردن آب آشامیدنی را تا سطح 1 میلی‌گرم در لیتر توصیه می‌کنند.

این توصیه اغلب از سوی افرادی که به مصرف مواد شیمیایی دارویی معترفند، بشدت مورد مخالفت قرار گرفته است. اگر سطح فلورید بیشتر از 5.1 میلی‌گرم در لیتر باشد، لکه های زردی روی دندان ظاهر می‌شود و در مقادیر بالا ، ممکن است صدمات استخوانی ناشی از فلوروسیس رخ دهد.

• آرسنیک:

در برخی نواحی ، بویژه در مناطقی از آرژانتین ، چین ، هند ، مکزیک و تایوان ، آبهای زیر زمینی حاوی آرسنیک تا غلظتهای چند میلی گرم بر لیتر باشند. در راهنمای WHO، میزان آرسنیک 10میلی‌گرم در لیتر توصیه شده اگرچه سطح آن در استاندارد ECMAC ، (میلی‌گرم در لیتر) 50 می باشد.

مصرف مداوم آب حاوی غلظتهای بالاتر آرسنیک می‌تواند منجر به پیگمانتاسیون پوست و انواع گوناگون از بیماریهای گوارشی ، خونی و کلیوی گردد.

• سختی آب:

شواهدی آماری قوی موجود است که نشان می‌دهد بین افزایش سختی آب آشامیدنی تا حوالی 175 میلی‌گرم در لیتر و کاهش احتمال وقوع برخی انواع بیماریهای قلبی ، رابطه ای وجود دارد.

این شواهد بیانگر این موضوع است که نرمسازی آنها می‌بخشد. اثرات نامطلوبی بر سلامتی افراد دارد. برخی روشهای نرمسازی ، مقدار سدیم آب را افزایش می‌دهند که این موضوع می تواند برای افراد دارای بیماریهای قلبی و کلیوی ، نامطلوب باشد.

بهتر است آب را پس از حذف کلر باقیمانده بنوشیم

Mon, 01/27/2014 - 00:19

با توسعه تمدن جدید و صنعتی شدن جوامع، فاضلاب‌های صنعتی، مواد سمی، (فلزات  سنگین) و آلودگی‌های مضر که برای سلامتی موجود تهدید به حساب می‌آید، از قبیل اسیدیته آزاد، مواد قلیائی، گازهای سمی، مواد رادیواکتیو، میکروارگانیسم‌های بیماری‌زا، چربی و روغن و … را وارد آب‌های شیرین قابل دسترس می‌نمایند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، تصفیه‌خانه‌های آب شرب جهت مبارزه با آلودگی‌ها با اضافه کردن مقداری کلر که ارزان‌ترین و قابل دسترس‌ترین آنتی‌اکسیدان است، میکروب‌ها و ویروس‌ها را در شرایطی خاص (نه به‌طور کامل) از بین می‌برند.

هنگامی که کلر به‌عنوان گندزدائی کننده در تصفیه آب به کار می‌رود، در اثر ترکیب کلر با مواد آلی مثل اسید هیومیک تولید تری‌هالومتان‌ها THMs یا هالوفرم‌ها را می‌نماید.

تری‌هالومتان‌های اصلی عبارتند از: کلروفرم (CHCL۳)، برمودی کلرومتان (CHBrCL۲)، دی‌برموکلرومتان (CHBr۲CL) و برموفرم (CHBr۳). شواهدی در دست است که این ترکیبات خاصیت سرطان‌زائی دارند، که برای سلامتی انسان‌ها جداً مضر تشخیص داده شده‌اند.

در شکل تصفیه آب به‌صورت رایج این‌گونه مواد هم‌چنان در آب باقی می‌مانند و کلر اضافی باقی‌مانده نیز اثر زیان‌آور خود را بر سلامتی انسان‌ها وارد می‌سازد. در هر حال تصفیه‌های اولیه تأثیر زیادی در رابطه با مقابله با آلودگی‌ شیمیائی و عناصر محلول در آب نمی‌توانند انجام دهند. فلزات مضر و نمک‌های زیان‌آور هم‌چنان از طریق آب آشامیدنی وارد بدن انسان‌ها می‌گردند و اثرات تخریبی خود را به‌جای خواهند گذاشت.

فرآیند کلرزنی امروزه یکی از متداولترین روشهای گندزدایی آب در دنیاست.

مهمترین مزایای این فرآیند عبارتند از:

کلرزنی فرآیندی ارزان و کم هزینه جهت ضدعفونی کردن آب مصرفی انسان است.
کلر دارای اثر باقیمانده در آب است که باعث تضمین نسبی سلامتی آب در تمام مسیر شبکه آب رسانی می شود.

اما معایب و مضرات کلرزنی عبارتند از:

کلرباقیمانده در اثر ترکیب با مواد آلی موجود در آب تولید ترکیباتی موسوم به تری هالومتان ها را می کند که بیشتر متخصصان بر سرطان زا بودن این ترکیبات تاکید دارند.

کلرزنی باعث کشته شدن میکروارگانیزمهای موجود در آب می شود. این درحالی است که لاشه این میکرو ارگانیزمها در آب باقی می مانند و ممکن است خود منشا آلودگی شوند.

تماس کلر با پوست و موی انسان باعث ایجاد حساسیت، ریزش مو و مشکلات دیگر شود.
استنشاق گاز کلر ( در استخر یا حمام ) برای ریه انسان مضر می باشد.
گروهی از میکروارگانیزمها مانند کریپتوس پرودیوم نسبت به کلر مقاوم هستند و با این روش از بین نخواهند رفت.

بنابراین کارشناسان توصیه می کنند که جهت مقابله با اثرات زیانبار کلر در آب آشامیدنی، در نقطه مصرف کلرباقیمانده آب را حذف کرده و سپس اقدام به نوشیدن آب کنیم.

کلر باقیمانده چیست؟

ممکن است پس از گندزدایی ، آلودگی های میکروبی ثانویه ای در شبکه لوله کشی سلامت آب را تهدید کند. یکی از خصوصیات مهم کلر ازاد آنست که علاوه بر قدرت گندزدایی بالا جهت گندزدایی اولیه، پایداری شیمیایی لازم برای باقی گذاردن کلر باقیمانده را جهت رسیدن به اهداف ثانویه گندزدایی دارا می باشد.

این مورد نتایج رضایت بخشی در امر گندزدایی با کلر دارد که در مورد هیچ یک از مواد گندزدای دیگر قابل مشاهده نیست زیرا در استفاده از سایر مواد برای رسیدن به این دو هدف مجبور به جدا نمودن گندزدایی اولیه و ثانویه هستیم که هزینه سرمایه ای زیادی را می طلبد.

تری هالومتان ها، محصول خطرناک کلرزنی

تری هالومتان ها ( THM ) معمولترین محصول فرعی حاصل از کلرزنی به آبهای آشامیدنی هستندو غلظت آنها از دیگر مواد آلاینده بیشتر است. هنگامی که کلر به عنوان گندزدایی کننده در تصفیه آب بکار می رود،‌در اثر ترکیب کلر با مواد آلی موجود در آب تولید تری هالومتان ها یا هالوفرم ها را سبب می شوند.

تری هالومتان های اصلی عبارتند از کلروفرم ، برمودی کلرومتان ، دی برموکلرومتان و برموفرم. شواهدی در دست است که این ترکیبات خاصیت سرطانزایی دارند.

در سال 1992 مجله امریکایی بهداشت همگانی گزارشی منتشر کرد که یک افزایش بین 15 تا 35 درصدی در انواع بخصوصی از سرطان برای افرادی که آب کلرزده مصرف می کنند نشان میداد. این گزارش همچنین بیان می کرد که مقدار زیادی از این اثرات ناشی از دوش گرفتن در آب کلرزده بود.

انستیتو ملی سرطان خطرات سرطان را برای مردمی که آب کلرزده مصرف می کنند 93 درصد بالاتر از کسانی می داند که آب کلرزده مصرف نمی کنند. اثرات نوشیدن آب کلرزده شده بمدت چند دهه مورد بحث بوده اند. بهرحال بیشتر متخصصان حالا توافق دارند که بعضی ریسکهای قابل ملاحظه مرتبط با مصرف کلر و محصولات فرعی کلرزده شده وجود دارند

خلاصه

فرآیند کلرزنی امروزه یکی از متداولترین روشهای گندزدایی آب در دنیاست.

مهمترین مزایای این فرآیند عبارتند از:

کلرزنی فرآیندی ارزان و کم هزینه جهت ضدعفونی کردن آب مصرفی انسان است.
کلر دارای اثر باقیمانده در آب است که باعث تضمین نسبی سلامتی آب در تمام مسیر شبکه آب رسانی می شود.

اما معایب و مضرات کلرزنی عبارتند از:

کلرباقیمانده در اثر ترکیب با مواد آلی موجود در آب تولید ترکیباتی موسوم به تری هالومتان ها را می کند که بیشتر متخصصان بر سرطان زا بودن این ترکیبات تاکید دارند.

کلرزنی باعث کشته شدن میکروارگانیزمهای موجود در آب می شود. این درحالی است که لاشه این میکرو ارگانیزمها در آب باقی می مانند و ممکن است خود منشا آلودگی شوند.

تماس کلر با پوست و موی انسان باعث ایجاد حساسیت، ریزش مو و مشکلات دیگر شود.

استنشاق گاز کلر ( در استخر یا حمام ) برای ریه انسان مضر می باشد.

گروهی از میکروارگانیزمها مانند کریپتوس پرودیوم نسبت به کلر مقاوم هستند و با این روش از بین نخواهند رفت.

بنابراین کارشناسان توصیه می کنند که جهت مقابله با اثرات زیانبار کلر در آب آشامیدنی، در نقطه مصرف کلر باقیمانده آب را حذف کرده و سپس اقدام به نوشیدن آب کنیم.

کلرآلودگی لیپیدی (چربی) موجود درآب را اکسید می‌کند و تولید رادیکال آزاد و اکسیسترول می‌کند . این ترکیبات باعث آسیب به عروق و شروع روند ایجاد سلول سرطانی در بدن می‌شود و مرگ برنامه‌ریزی شده سلولی (آپوپتوز = خودکشی سلول ) را القا می‌کند .

مطالعات نشان داده که سقط‌های خودبه‌خودی در زنان مصرف‌کننده آب‌های کلردار شایع‌تر است .

آب کلردار باعث تخریب اسیدهای چرب ضروری برای بدن شده و چون این اسیدها از اجزاء تشکیل‌دهنده سلول‌های مغز هستند . زمینه‌ساز بسیاری از بیماری‌های مغزی و اعصاب می‌شود .

شنا کردن و نوشیدن آب‌های حاوی کلر می‌تواند باعث ملانوم ( نوعی سرطان پوستی بسیار بدخیم و مقاوم به درمان ) شود .

خطرات دراز مدّت مصرف آب‌های کلردار به دلیل ایجاد رادیکال آزاد در بدن شامل پیری تسریع شده ، القای جهش‌های ژنیتیکی ایجاد کننده کانسر ، اختلال در متابولیسم کلسترول و آسیب به عروق کوچک بدن می‌باشد .

این رادیکال‌های تولید شده توسط کلر آب باعث تولید سموم (توکسین‌ها) در بدن می‌شود که مستقیماً باعث اختلال عملکرد کبدی ، ضعف سیستم ایمنی و ایجاد تغییرات آرترواسکلروتیک در عروق کوچک بدن می‌شود .

این رادیکالهای آزاد باعث آسیب به DNA سلول می‌شوند .کلر باعث از بین بردن خاصیت آنتی‌اکسیدانی ویتامین E می‌شود .

در مطالعات انجام شده ثابت شده که آب کلردار با سطح کلر بالا ریسک کانسرهای دستگاه گوارش را زیاد می‌کند ( با احتمال 50 تا 100% ) خصوصاً کانسر رکتوم و همچنین کانسر مثانه را .

کلر موجود در استخرها با مواد ارگانیک بدن مثل عرق ، ادرار ، خون و موکوس و سلول‌های پوست ترکیب می‌شود که تولید ماده خطرناک کلروفورم را می‌کند . مطالعات کانادایی‌ها نشان داد که  سطح کلروفورم در خون بعد از یک ساعت شنا در استخر کلردار ، 200 تا 1093 ppb است . که باعث تحریک چشم‌ها ، سینوس‌ها ، گلو و پوست و ریه‌ها شده و همچنین باعث خشک شدن مو و ضعف ایمنی می‌شود .

کلر موجود در آب می‌تواند باعث علایم آلرژیک پوستی و روده‌ای و همچنین آرتریت و سردرد شود .

توجه داشته باشید که این عوارض در مقادیر استاندارد شده کلر آب با استانداردهای EPA  آمریکا گزارش شده است .

در کشور ما به دلیل ضعف در سیستم‌های تصفیه آب ، مقادیر کلر و سایر مواد افزودنی جهت گندزدایی از آب با مقادیر استاندارد جهانی تفاوت بسیاری دارد

آلاینده های شیمیائی هوا

Mon, 01/27/2014 - 00:04

آلاینده‌ها بر حسب ترکیب شیمیایی‌شان ، به دو گروه آلی و معدنی تقسیم می‌شوند. ترکیبات آلی حاوی کربن و هیدروژن هستند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، برخی از ذرات آلی که بیش از سایر ذرات آلی در اتمسفر یافت می‌شوند، عبارتند از: فنلها ، اسیدهای آلی و الکلها.

معروفترین ذرات معدنی موجود در اتمسفر عبارتند از نیتراتها ، سولفاتها و فلزاتی مانند آهن ، سرب ، روی و وانادیم.

منابع آلاینده‌ها هوا دارای آلاینده‌های طبیعی نظیر هاگهای قارچها ، تخم گیاهان ، ذرات معلق نمک و دود و ذرات غبار حاصل از آتش جنگلها و فوران آتشفشانهاست.

همچنین هوا حاوی گاز منوکسید کربن تولید شده به شکل طبیعی (CO) حاصل از تجزیه متان (CH4) و هیدروکربنها به شکل ترپنهای ناشی از درختان کاج ، سولفید هیدروژن (H2S) و متان (CH4) حاصل از تجزیه بی‌هوازی مواد آلی می‌باشد.

منابع آلاینده‌ها را بطور کلی می‌توان در چهار گروه اصلی طبقه بندی کرد: شامل وسائط نقلیه موتوری ، وسائط نقلیه هوایی ، ترنها ، کشتی‌ها و هر نوع استفاده و یا تبخیر بنزین ، در بر گیرنده تامین انرژی و حرارت لازم برای مقاصد مسکونی ، تجاری و صنعتی ، نیروگاههای مولد برق که با نیروی بخار کار می‌کنند، مانند صنایع شیمیایی ، متالوژی ، تولید کاغذ و پالایشگاههای تصفیه نفت ، شامل زایدات ناشی از مصارف خانگی و تجاری ، زایدات زغال سنگ و خاکستر باقیمانده از سوزاندن بقایای کشاورزی.

هیدروکربنها

ترکیبات آلی که تنها دارای هیدروژن و کربن هستند، به نام هیدروکربن نام می‌گیرند که بطور کلی به دو گروه آلیفاتیک و آروماتیک تقسیم می‌شوند.

هیدروکربنهای آلیفاتیک

گروه هیدروکربنهای آلیفاتیک شامل آلکانها ، آلکنها و آلکینها هستند. آلکانها عبارتند از: هیدروکربنهای اشباع شده که در واکنشهای فتوشیمیایی اتمسفر نقش ندارند. آلکنها که معمولا به نام اولفین‌ها خوانده می‌شوند، اشباع نشده هستند و در اتمسفر از لحاظ فتوشیمیایی تا حدودی فعال‌اند.

این گروه در حضور نور خورشید با اکسید نیتروژن در غلظتهای زیاد واکنش نشان می‌دهند و آلاینده‌های ثانوی مانند پراکسی استیل نیترات (PAN) و ازن (O3) را بوجود می‌آورند. هیدروکربنهای آلیفاتیک تولید شده تا حدود (326mg/m3) برای سلامت انسان و جانوران خطرساز نیست.

هیدروکربنهای آروماتیک

هیدروکربنهای آروماتیک که از لحاظ بیوشیمیایی و بیولوژیکی فعال و برخی از آنها بالقوه سرطانزا هستند، یا از بنزن مشتق شده‌اند و یا به آن مربوط می‌شوند. افزایش میزان ابتلا به سرطان ریه در نواحی شهری به هیدروکربنهای چند هسته‌ای خارج شده از اگزوز اتومبیل‌ها نسبت داده شده است.

بنزوپیرین ، سرطانزاترین هیدروکربنهاست. بنزاسفنانتریلین ، بنزوانتراسین و کریزین هم مواد سرطانزای ضعیف‌اند.

منابع هیدروکربنها

میل‌لنگها و کاربراتورها ، بیشترین درصد آزادسازی هیدروکربنها را به خود اختصاص داده‌اند. تجهیزات سوزاننده مکمل که با کاتالیست کار می‌کنند، هیدروکربنها را آزاد کرده و منوکسید کربن را سوزانده و تولید CO2 و آب می‌نمایند.

تکنولوژی کنترل هیدروکربنهای متصاعد شده از منابع ساکن تکنولوژی کنترل هیدروکربنهای متصاعد شده از منابع ساکن عبارتند از: خاکستر سازی ، جذب ، تراکم و جایگزین نمودن سایر مواد.

فرآیند خاکسترسازی با دستگاههای سوزاننده مکمل و دستگاههای سوزاننده مکمل کاتالیستی صورت می‌گیرد. جذب سطحی توسط کربن فعال صورت می‌گیرد و جذب هیدروکربنها بوسیله یک محلول شوینده در برجهای سینی‌دار ، شوینده‌های جت و برجهای آکنه ، برجهای پاشنده و شوینده‌های ونتوری صورت می‌گیرد.

منوکسید کربن

گاز منوکسید کربن ، بیرنگ ، بی‌مزه و بی‌بو است و در شرایط عادی از لحاظ شیمیایی بی‌اثر و طول عمر متوسط آن در اتمسفر حدود 2.5 ماه است. در حال حاضر مقدار منو اکسید کربن در اتمسفر بر روی اموال انسانی ، گیاهان و اشیا بی‌اثر یا کم‌اثر است.

در غلظتهای زیاد منو کسید کربن ، به علت تمایل زیاد به جذب هموگلوبین می‌تواند در متابولیسم تنفسی انسان بطور جدی اختلال ایجاد نما‌ید.

غلظت منوکسید کربن در نواحی متراکم شهری که ترافیک سنگین و حرکت خودروها کند است، به میزان قابل توجهی افزایش می‌یابد. منابع کربن ، منوکسید کربن طبیعی و انسانی هستند.

طبق گزارش آزمایشگاه ملی آرگون ، در اثر اکسیداسیون گاز متان حاصل از مرگ گیاهان سالانه 13.2 میلیون تن CO وارد طبیعت می‌شود. منبع دیگر تولید این ماده ، متابولیسم انسانی است بازدم شخصی که در حال استراحت است بطور تقریبی حاوی CO ، 1ppm است.

استانداردهای کنترل منوکسید کربن

آنگاه که مقدار منوکسید کربن در مدت زمان کوتاهی به حد مرگبار می‌رسد و شرایط اضطراری می‌شود، برای مقابله با چنین شرایطی که مقدار CO بطور متوسط در مدت زمان 8 ساعت به (46mg/m3 (40ppm می‌رسد،عملیات شدید کنترلی انجام می‌شوند که عبارتند از: متوقف ساختن کارخانه‌های صنعتی و مسدود نمودن جاده‌هایی که در آنها معمولا ترافیک سنیگن وجود دارد. جذب سطحی ، جذب ، میعان و احتراق روشهای فنی کنترل CO هستند.

اکسیدهای گوگرد

این اکسیدها شامل 6 ترکیب مختلف گازی هستند: منوکسید سولفور (SO) ، دی‌‌اکسید سولفور (SO2) ، تری‌اکسید سولفور (SO) تترا اکسید سولفور (SO4) ، سکو اکسید سولفور (SO2) و هپتو اکسید سولفور (S2O7).

در مطالعه آلودگی هوا ، دی‌اکسید سولفور و تری‌اکسید سولفور حائز بیشترین اهمیت است. با توجه به پایداری نسبی SO2 در اتمسفر این کار می‌تواند به عنوان یک عامل اکسید کننده و یا احیا کننده وارد عمل شود.

SO2 که با سایر اجزای موجود در اتمسفر به شکل فتوشیمیایی یا کاتالیستی وارد واکنش می‌شود، می‌تواند قطرات اسید سولفوریک (H2SO4) و نمکهای اسید سولفوریک را تولید بکند.2 SO با آب وارد واکنش شده ، تولید سولفورو اسید می‌نماید. این اسید ضعیف با بیش از 80% 2SO آزاد شده در اتمسفر ناشی از فعالیتهای انسانی به سوزاندن سوختهای جامد و فسیلی مربوط می‌شود.

استانداردهای کنترل اکسیدهای ‌سولفور روشهای گسترده جهت کنترل اکسید سولفور عبارتند از: بکارگیری سوختهای دارای گوگرد کمتر ، جداسازی گوگرد از سوخت ، جایگزین ساختن منابع انرژی‌زای دیگر ، تبدیل زغال سنگ به مایع یا گاز ، پاکسازی محصولات حاصل از احتراق.

اکسیدهای نیتروژن

شامل منوکسید نیتروژن (NO) ، دی‌اکسید نیتروژن (NO2) ، نیترو اکسید (N2O) نیتروژن سیسکواکسید (N2O3) ، نیتروژن تترااکسید (N2O4) و نیتروژن پنتواکسید (N2O5) هستند.

دو گاز مهمی در معادلات آلودگی هوا مهم‌اند عبارتند از: اکسید نیتریک (NO) و دی‌اکسید نیتروژن ، دی‌اکسید نیتروژن که از هوا سنگینتر و در آب محلول است، در آب تشکیل اسید نیتریک و یا اسید نیترو و یا اکسید نیتریک (NO) می‌دهد. اسید نیتریک و اسید نیترو در اثر بارندگی به سطح زمین سقوط کرده ، یا با آمونیاک موجود در اتمسفر (NH3) ترکیب شده آمونیم نیترات (3NH4NO) بوجود می‌آورد.

در این مواقع 2NO از اجزای غذایی گیاهان را تشکیل می‌دهد. 2NO یکی از اجزای غذایی گیاهان را تشکیل می‌دهد. 2NO که در دامنه تشعشع فوق‌بنفش جاذب خوب انرژی به شمار می‌رود، در تولید آلاینده‌های ثانوی هوا از قبیل ازن O3 نقش مهمی دارد مقدار NO آزاد شده در اتمسفر به مراتب بیش از مقدار2 NO آزاد شده است. NO در فرآیندهای احتراقی با دمای زیاد و در اثر ترکیب نیتروژن و اکسیژن بوجود می‌آید.

منابع اکسیدهای نیتروژن

برخی از اکسیدهای نیتروژن به صورت طبیعی و برخی به صورت انسانی ایجاد می‌شوند. در اثر آتش‌سوزی جنگل مقدار اندکی NO2 ایجاد می‌شود. تجزیه باکتریایی مواد آلی نیز سبب آزاد شدن NO2 در اتمسفر می‌شود. در واقع منابع تولید کننده NO2 بطور طبیعی تقریبا 10 برابر منابع انسانی که در نواحی شهری دارای تراکم و غلظت هستند می‌باشد. بخش عمده NO2 تولید شده از منابع انسانی مربوط به احتراق سوخت در منابع ساکن و حرکت وسائط نقلیه می‌باشد.

استانداردهای کنترل اکسیدهای نیتروژن

بطور کلی اغلب اندازه گیریهای کنترلی برای NO2 آزاد شده در راستای محدود ساختن شرایط احتراق و کاهش تولید NO2 و همچنین استفاده از تجهیزات متنوع برای حذف NO2 از جریان گازهای خروجی انجام می‌شوند.

اکسید کننده‌های فتوشیمیایی

اکسید ‌کننده‌ها یا اکسید کننده‌های کامل دو عبارتی هستند که برای توصیف مقادیر اکسید ‌‌کننده‌های فتوشیمیایی بکار می‌روند و معمولا نشان‌دهنده قدرت اکسید کنندگی هوای اتمسفر می‌باشند. ازن (O3) که اکسید‌ کننده فتوشیمیایی اصلی است، در حدود 90 درصد از اکسید کننده‌ها را بخود اختصاص می‌دهد.

سایر اکسید کننده‌های فتوشیمیایی مهم در کنترل آلودگی هوا عبارتند از: اکسیژن نوزاد (O) ، اکسیژن مولکولی برانگیخته (O2) ، پروکسی آسیل نیترات (PAN) ، پروکسی پروپانول نیترات (PPN) ، پروکسی بوتیل نیترات (PBN) ، دی اکسید نیتروژن (NO2) ، پراکسید هیدروژن (H2O2) و الکیل نیتراتها.

اثرات اکسید‌کننده‌ها

اثرات اکسید‌کننده‌ها بر سلامتی انسان می‌تواند موجب سرفه ، کوتاهی نفس ، گرفتگی راه عبور هوا ، گرفنگی و درد قفسه سینه ، عملکرد نامناسب ششها ، تغییر سلولهای قرمز خون ، آماس خشک و سوزش چشم ، بینی و گلو شوند.

اکسید ‌کننده‌های اصلی که به گیاهان آسیب می‌رسانند، عبارتند از PAN , O3 که از خلال روزنه‌های موجود در برگ وارد گیاه شده و در متابولیسم سلول گیاهی دخالت می‌کنند. علائم بوجود آمده از تماس گیاه با PAN عبارتند از: برونزه شدن ، براق شدن و نقره‌ای شده سطح زیرین برگها.

تماس متناوب اکسید ‌کننده‌ها با گیاهان موجب کاهش محصولات می‌شود. اکسید‌ کننده‌ها به سرعت با رنگها ، الاستومرها (اکسید ‌کننده‌ها) الیاف پارچه‌ای و رنگهای نساجی واکنش نشان داده ، آنها را اکسید می‌کند.

استانداردهای کنترل اکسید ‌کننده‌ها

این نکته روشن شده است که حتی اگر هیچ هیدروکربنی در اتمسفر وجود نداشته باشد، تا زمانی که CO و NO2 حضور دارند، مقادیر قابل ملاحظه‌ای از ازن می‌تواند تولید شود.

در حال حاضر علیرغم کوششهای منظم بر روی کنترل CO ، هیدروکربنها و NO2 مقادیری از این آلاینده‌ها که برای ایجاد ازن فتوشیمیایی کافی هستند، همچنان در اتمسفر وجود دارد

تاثیر جیوه بر سلامت

Sun, 01/26/2014 - 23:59

جیوه یک فلز سنگین است که به شکلهای مختلف در محیط وجود دارد . که از طریق بلعیدن ، استشمام و جذب پوستی و تماس چشمی وارد بدن شده و باعث آسیب به کبد ، مغز و سیستم تنفسی ، پوست ، چشمها ، سیستم اعصاب مرکزی و غیره میشود .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، مسموم شدن با این عنصر به میزان تجمع و انباشت و پخش آن بستگی دارد . فرم غبار و فرم گازی آن نسبت به مایع آن سمیت بیشتری دارد . ترکیبات دو ظرفیتی جیوه از ترکیبات یک ظرفیتی آن سمی ترند .

همچنین ترکیبات جیوه به شکل آلی سمی تر از فرم غیر آلی آن میباشد . جیوه بعنوان سم عمومی سلول عمل میکند یعنی با سولفو هیدرید پروتئین ها پیوند شیمیایی برقرار کرده و با آسیب به غشاء و کاهش میزان RNA سبب از کار افتادن سیستم های آنزیمی میشود .

کلیه ها و سیستم عصبی در برابر این ترکیبات بسیار آسیب پذیر ترند . سمیت جیوه و ترکیبات آن بستگی به میزان انحلال هر یک دارد که بر جذب سطحی و پخش آن در ارگانیسم های بدن تاثیر گذار است .

جیوه به شش ها آسیب حاد زده و به سیستم عصبی مرکزی آسیب مزمن وارد میسازد .

مسمومیت تنفسی حاد بسیار خطرناک است . کلرید جیوه (II ) یکی از سم های قوی با قابلیت خورندگی است . در صورت کاهش دما کلرید جیوه ( II ) به کلرید جیوه (I ) تبدیل میشود که حالت رسوب داشته و به کمک کربن فعال میتوان آنرا جذب نمود . در محیط های صنعتی مسمومیت با بخار جیوه کم و بیش وجود دارد .

جیوه در شکلهای مختلف :

-فرم فلزی جیوه :

در ترمومتر ، باطریها و بعضی از رنگ های پلاستیکی و لامپ های فلورسنت   وجود دارد .

جیوه تنها فلزی است که در فرم عنصر در دمای اتاق مایع است و به راحتی تبخیر میشود ، و استنشاق آن سبب مسمومیت می گردد .

فرم فلزی در چربی محلول بوده ، پس از استنشاق به راحتی از طریق آلوئولها وارد جریان خون می شود .

- فرم غیر آلی جیوه :

در حشره کشها ، آفت کشها ، مواد ضد عفونی کننده و باطریهای خشک و غیره وجود دارد که بلع این نوع ظرف چند ساعت سبب ناراحتی های گوارشی و غیره خواهد شد .

- فرم آلی جیوه :

ترکیبات آلی جیوه در چربی محلول هستند ، برخی از آنها به راحتی تبخیر میشود و وارد فاز گازی میشود . این ترکیبات سبب مسمومیت و التهاب پوست میشوند ، و در چربی انحلال یافته و به سیستم عصبی مرکزی به شدت آسیب میرسانند .

ترکیبات پایدار آلکیل مرکوری برای سیستم عصبی و جنین سمی میباشند .

جیوه جهش زا بوده و سبب ناقص الخلقه شدن جنین می شود به ویژه اگر به صورت آلکیل مرکوری باشد .

ترکیبات جیوه در محیط به وسیله میکرو ارگانیسم های آب و خاک تبدیل به متیل مرکوری شده و میتواند وارد بدن ماهی و سایر آبزیبان شده و نهایتاً توسط انسان مصرف شود .

متیل مرکوری وارد شده از طریق گوارش خصوصاً به سیستم عصبی مرکزی و کلیه ها آسیب میرساند .

- جیوه بین آب و خاک و هوا در حال گردش میباشد . در محدوده مناطق معدنی بیش از سایر مناطق است . و میتوان گفت گازهای ناشی از باطله های معدنی و مواد معدنی کارشده یکی از راههای انتشار این فلز به هواست .

از نکات جالب توجه این است که جیوه تمایل زیادی به شرکت در اجزای گوگرد دار قارچ را دارد و به همین دلیل قارچ های غنی از جیوه را بدون در نظر گرفتن این مطلب که جیوه در خاک وجود دارد یا نه ، در همه جا میتوان یافت . و در جاهایی که آلودگی اتمسفر به این عنصر بالا باشد میزان جیوه قارچ به میزان چشمگیری افزایش می یابد .

همچنین جیوه فابلیت تبخیر از خاک را دارد و تا اندازه ای در گیاخاک و هوموس باقی میماند .

در اثر بسیاری از فرآیند های اشتعال جیوه وارد فاز گازی می شود که باید به نحوی آنرا از محیط زدود .

آشنایی با آلاینده های هوا

Sun, 01/26/2014 - 23:56

اكسيدهاي نيتروژن

از ميان هفت اکسيد نيتروژن شناخته شده موجود در هواي محيط، اکسيد نيتريک (NO ) و دي اکسيد نيتروژن (NO2) از آلوده کننده هاي مهم هوا به شمار مي روند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، دي اکسيد نيتروژن گازي است مرئي با رنگ قهوه اي مايل به زرد يا قهوه اي مايل به قرمز که طي فرايندهاي پيچيده اتمسفر به ذرات معلق نيترات (NO3) تبديل مي شود. به علاوه دي اکسيد نيتروژن نيز همچون اکسيد نيتريک يکي از آلاينده هاي اصلي مه دود است. اين گاز در شهرها به علت فعاليتهاي انساني از غلظت بالايي برخوردار است.

احتراق سوختها در دماي بالا سبب توليد اين آلاينده مي شود .

اين دو گاز اثر مستقيم بر آلودگي هوا ندارند بلکه درصورتيکه با هوای مرطوب تر کيب شوند ، اين گازها با هواي مرطوب توليد اسيد سيتريک مي نمايند که در اين حالت موجب پوسيدگي شديد فلزات مي شوند.

از طرفی چنانچه غلظت NO2 و حدود 25/0 ppm برسد قابليت ديد را به ميزان قابل توجهي کاهش خواهد داد.

اگر گياهان به مدت 10 الي 12 روز در معرض هواي محتوي ppm 5/0 NO2 قرار بگيرند رشد آنها بسيار کاهش مي يابد

از ميان هفت اکسيد نيتروژن شناخته شده موجود در هواي محيط، اکسيد نيتريک (NO ) و دي اکسيد نيتروژن (NO2) از آلوده کننده هاي مهم هوا به شمار مي روند.
دي اكسيد سولفور

اکسيد گوگردگاز بي رنگ، غيرآتش زا و بي بو است که در سطح کره زمين در تراکمهاي پايين وجود دارد. هنگامي که غلظت آن بين ppm 1-3/0 در اتمسفر باشد بر حس چشايي اثر خواهد گذاشت و در مقادير بالاتر از ppm 3 بوي بدي به همراه خواهد داشت. وقتي SO2در اتسفر منتشر شود در جريان واکنش هاي پيچيده به صورت ذرات معلق سولفات( SO4) درمي آيد

برخي از سوختهاي فسيلي مانند زغال سنگ و مواد نفتي سنگين (نفت کوره و گازوييل) حاوي مقادير زيادي گوگرد مي باشند که اين گوگرد در اثر احتراق به شکل گاز دي اکسيد گوگرد در فضا پخش مي شود.

خودروهاي ديزلي با وجود سهم اندک در ترافيک عامل انتشار تقريبا تمامي دي اکسيد گوگرد از منابع متحرک مي باشند.

طبق برآورد سازمان بهداشت جهاني به طور تقريبي 294 ميليون تن از اين گاز در سطح جهان توليد مي شود که حدود نيمي از اين مقدار از منابع طبيعي (فعاليت آتش فشان) توليد مي شود و نيم ديگر آن توسط فعاليتهاي انساني به وجود مي آيد که اساسا در اثر احتراق سوختهاي فسيلي است

دي اکسيد گوگرد معمولا در اتمسفر تبديل به تري اکسيد گوگرد و تري اکسيد گوگرد تبديل به اسيد سولفوريک مي شود. اکسيدهاي گوگرد در صورتيکه در هوايي قرار نگيرند که ذرات معلق در آن وجود داشته باشند و رطوبت نسبي نيز نسبتا بالا باشد شديدترين اثر نامطلوب را بر آلوده نمودن محيط زيست خواهند داشت

منواكسيد كربن

منوکسيد کربن گازي است بي رنگ و بي بو که حتي در تراکم هاي بسيار کم نيز براي انسان و ساير جانوران خطرناک است. اين گاز بيشتر در اثر احتراق ناقص سئختهاي فسيلي توليد مي شود. هنگامي که در فرايند سوخت مواد آلي ، اکسيژن حاضر جهت احتراق کم باشد، منوکسيد کربن تشکيل مي شود. منبع نشت CO در مناطق شهري وسايل نقليه موتوري هستند به طوري که ميزان منوکسيد کربن با افزايش تعداد وسايل نقليه در مناطق مختلف شهر افزايش مي يابد.

طبق برآورد سازمان بهداشت جهاني مقدار توليد منوکسيدکربن در جهان به طور تقريبي 2600 ميليون تن در سال برآورد گرديده است که 60% اين مقدار توسط فعاليتهاي انساني توليد مي شود

مواد موجود در خاک مي تواند مقداري از اين CO را جذب نموده و مقداري نيز در اثر فعل و انفعالات به CO2 تبديل مي شود. در صورتيکه ميزان CO از ppm 750 تجاوز نمايد سبب مرگ خواهد شد

در مناطق شهري غلظت گاز منوکسيدکربن به بار ترافيکي وابسته بوده و با شرايط آب و هوايي مختلف نيز تغيير مي کند. از منابع غير شهري توليد کننده اين گاز مي توان سوزاندن پسمانده کشاورزي و آتش سوزي جنگل ها را نام برد.

سرب

سرب از جمله فلزاتی است که موارد استعمال بسيار دارد. سرب چه به صورت غبار و چه به صورت نمک های مختلف ، از طريق دودکش کارخانه های مختلف وارد هوا می گردد. با همه اين احوال خطرناکترين و وسيعترين مرکز پخش اين ماده سمی از محيط زيست ، اتومبيل است.

در بنزين با ترکيبات تتراتيل سرب 4(C2H5)Pb و تترامتيل سرب (CH3)Pb يافت می شود.

در اثر سوختن بنزين از اتومبيل، سرب تبديل به اکسيد سرب شده و به اين صورت از لوله اگزوز خارج و به همين صورت نيز بوسيله هوای مورد تنفس وارد بدن انسان می شود. در آلمان غربی سالانه بين 7000 تا 8000 تن سرب وارد هوا می گردد. در تمام دنيا مقدار سرب توليد شده بوسيله اتومبيل ها و کارخانه های صنعتی به سالانه حدود 000/500 تن می رسد.

انسانها ، حيوانات و گياهان سرب را به صورت مختلف به بدن خود راه می دهند. سرب می تواند از طريق آبهای آلوده وارد نتايج آبهای نوشيدنی گشته ، از طريق اگزوز اتومبيل ها وارد هوا و بالاخره وارد ريه گردد و از طريق دودکش کارخانه ها وارد هوا و بعد وارد مواد غذائی می شود. با اين حال هوای آلوده به سرب مهمترين عامل گسترش اين آلودگی است.

سرب وارد شده در هوا به سختی می توان تحت کنترل درآورد. آنچه سبب نگرانی است تأثير طويل المدت سرب بر روی محيط زيست می باشد. بعنوان مثال زمين های مجاور خيابانها و اتوبانها با ترافيک شديد ، همه با فاصله حدود 5/0 يا 1 کيلومتری خيابان آلوده به سرب می باشند. همچنين در مورد موقعيت اقيانوسها در رابطه با آلودگی بوسيله سرب بايد گفت که به مقدار سرب موجود در اقيانوسها امروزه حدود 50 برابر مقدار طبيعی خود می باشد.

علائم بيماريهای حاصل از سرب کاملاً متفاوت و در وهله اول غيرقابل تشخيص می باشد. در مراحل اوليه بی حوصلگی، بی اشتهايی و کمبود تحرک را می توان نام برد.

کم شدن وزن وخون علائم ديگری از مسموميت در اثر سرب می باشد. در بين بانوان عادات ماهانه صورت نمی گيرد و يا به تعويق می افتد. تغييرات کلی نيز در شکل خون بوجود می آيد. گلبولهای قرمز خون تغيير شکل می دهند. در اثر رسوب سرب در دهان ، لثه و دندانها به رنگ خاکستری در می آيند. اين رنگ خاکستری می تواند حتی بعد از رفع مسموميت نيز مدتی پابرجا بماند.

اثرات مسموميت ناشی از سرب می تواند دامنه گسترده تری پيدا کند و به مشکلات و نارسائيهای زير مبتنی گردد

- کاهش ضربان نبض
- ازدياد فشار خون
- چروک خوردن کليه
- پارگی يا درد شديد عضلات (پارگی عضلات در اثر از دست دادن خاصيت کششی)
- بيماريهای مغزی همراه با سردردهای شديد
- صرع

علاوه بر بيماريهای نامبرده ، تاکنون در اثر مسموميت سرب ، بيماريهای عصبی ، فلج ، بيماريهای مفصل و کم خونی نيز مشاهده شده است. همچنين در اثر وجود سرب در بدن احتمال تغييرات ژنتيک و يا بطور کلی دگرگونی عوامل ارثی نيز موجود است.

مسموميت های شديد در اثر سرب معمولاً بين انسانهايی رايج است که تماس مداوم با سرب دارند. از آن جمله کارگران کارخانه هايی که به نحوی با سرب در تماس هستند را می توان نام برد .

در اينجا لازم به ذکر است که وضع سلامتی پليس های راهنمايی ، که اکثر در خيابان های پر رفت و آمد خدمت می کنند بايد در رابطه بامسموميت سرب مورد بررسی قرار گيرد. زيرا هوای مورد استنشاق اين اشخاص علاوه بر آلوده بودن به ساير مواد مولد آلودگی – همواره آغشته به سرب می باشد و حفظ سلامتی اين افراد وظيفه تمام افراد جامعه است.

زباله های بیمارستانی

Sun, 01/26/2014 - 23:51

با وجود روشهاي نوين جهت دفع پسماندهاي بيمارستاني در بسياري از مناطق كشور دفع اين پسماندهاي خطرناك همچنان به روش سنتي و از طريق ” دفن ” صورت مي‌گيرد. دفن پسماندهاي بيمارستاني ،علاوه بر آلودگي‌هاي زيست محيطي و آبهاي زيرزميني ، خطر گسترش برخي از بيماريها را در پي دارد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، دفن پسماندهاي بيمارستاني و عفوني به شيوه هاي كنوني در كشور مي تواند عواقب وپيامدهاي جبران ناپذيري بدنبال داشته باشد.

استفاده از دستگاه زباله‌سوز و حتي پلاسماكردن نيز با تكنولوژهاي روز جهان فاصله بسياري دارد و لازم است جهت امحاء پسماندهاي بيمارستاني از شيوه هاي نوين و جديد و استاندارد بهره جست.

درحال حاضر در بيشتر كشورهاي دنيا دفن پسماندهاي بيمارستاني به روش بي خطر كردن واستريل كردن صورت مي‌گيرد و اين شيوه جايگزين دفع كردن پسماندهاي بيمارستاني از طريق پلاسما كردن و دستگاه زباله سوز ، شده است. دفن پسماندهاي بيمارستاني به روش كنوني و همچنين استفاده از زباله سوزبه دليل آلودگي‌هايي كه به همراه دارد به عنوان يك بحران جدي تلقي مي‌شود.

در زمان حاضر پسماندهاي عفوني مراكزبهداشتي درماني ، مطب ها و آزمايشگاههاي تشخيص طبي ومراكز درماني از جمله بيمارستانها با زباله‌هاي شهري امحاء مي‌گردد كه بر بهداشت وسلامت مردم تاثيرگذار است. پسماندهاي شهري قابل بازيافت و تبديل به كودوقابل استفاده در سطح شهر مي باشد و به اين علت مخلوط نمودن پسماندهاي شهري و بيمارستاني تهديدي است براي بهداشت شهروندان وكاركنان بخش خدمات شهري شهرداريها وسازمامنهاي مديريت پسماند كه با اين قبيل پسماندها درتماس مي باشند.

كشورهاي پيشرفته وتوسعه يافته پيش از اين از زباله سوز وسپس از طريق پلاسما ، اقدام به امحاء پسماندهاي عفوني مي‌كردند. در حال حاضر با استفاده از سيستم هاي استريل كردن و بي خطرسازي  اقدام به دفع پسماندهاي بيمارستاني مي‌كنند.

خريد تجهيزات براي بي‌خطركردن پسماندهاي بيمارستاني به روش روز دنيا، مستلزم اعتبارات زيادي است كه مي بايست ار طرف دولت تامين گردد.

پسماندهاي بيمارستاني يك معضل:

پسماندهاي بيمارستاني شامل پسماندهاي عفوني، پسماندهاي پاتولوژيك، اجسام تيزوبرنده، پسماندهاي دارويي، پسماندهاي سرطان‌زا، پسماندهاي شيميايي، پسماندهاي راديواكتيو، كپسول‌هاي حاوي گازهاي پرفشار و پسماندهاي حاوي فلزات سگين هستند.

پسماندهاي خطرناك و از بين بردن آنها،‌ يكي از معضلات نگران‌كننده و مهمي است كه توجه ويژه برنامه‌ريزان و مديران شهري را مي‌طلبد.كارشناسان محيط زيست و شهري معتقدند مديريت پسماندها با توجه به مشكلات خاص خود بيانگر وضعيت فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي يك كشور است و نياز به طراحي دقيق و آينده‌نگر دارد.

تاكنون اقدامات زيربنايي مهم واساسي براي ازبين بردن ونابودكردن پسماندهاي بيمارستاني صورت نگرفته است و هنوز شيوه هاي موقتي كه براي مناطق كوچك كار برد دارد،مورداستفاده قرارمي گيرد. پسماندهاي ويژه طبق قانون مديريت پسماند، مصوبه 9 خرداد 1383 شامل چند گروه اصلي مي باشد.

مهم‌ترين اين گروه پسماندها،‌ پسماندهاي بيمارستاني بوده كه نقش بسزايي در به خطر انداختن سلامت شهروندان دارد.اصول درست اين شيوه ها در استانداردهاي ناظر بربهداشت محيط وحفاظت محيط ‌زيست از قبيل استاندارد EPA مربوط به ايالات متحده آمريكا و راهنماي EC  مربوط به اتحاديه اروپا است.بيمارستان‌ها و مراكز درماني با توجه به وظيفه اصلي آنها كه حفظ وتأمين سلامت شهروندان است بايد مراقب آسيب‌هاي بهداشتي و زيست‌محيطي كه به وجود مي‌آورند، باشند.

در اين استانداردها به آسيب‌هاي زيست‌محيطي پرداخته شده است و سازمان جهاني  بهداشت(WHO) در اين زمينه و همچنين اثرات بهداشتي آنها در سال 1999 ميلادي با انتشار مجموعه‌اي اقدام به طرح راهنمايي‌هايي براي تمامي كشورها كرده است.چنانچه در زمينه دفع پسماندهاي ويژه تصميمي گرفته مي‌شود، نبايد اين تصميم ها  مشكلات مراكز درماني را به مشكلات شهري اضافه نمايد.

براساس طبقه‌بندي سازمان جهاني بهداشت پسماندهاي بيمارستاني شامل پسماندهاي عفوني، پاتولوژيك، اجسام تيزوبرنده ، دارويي، سرطان‌زا، شيميايي، راديواكتيو، كپسول‌هاي حاوي گازهاي پرفشار و پسماندهاي حاوي فلزات سنگين هستند. در اين زمينه براساس آمار و ارقام منتشر شده،  بيمارستان‌ها ومراكزدرماني بيشترين مقدار پسماندهاي خطرناك را توليد مي‌كنند.

ميزان توليد پسماندها، وابسته به عوامل زيادي  همانند درآمد سرانه و استانداردهاي بهداشتي كشورهاست بر پايه همين امر، در كشورهاي با درآمد متوسط و كم، توليد زباله كمتر از كشورهايي است كه درآمد سرانه آنها بالاتر است. در مراكز درماني كه طرح مديريت تفكيك اجزاء پسماند در آنها اجرا مي‌شود، ميزان پسماندهاي خطرناك توليد ي، نسبت به مراكز درماني كه فاقد مديريت تفكيك پسماندها هستند، بسيار كمتر است.«شوربختانه به دليل  نهادينه نشدن فرهنگ تفكيك اجزاء پسماند در مبداء توليد و عدم درك اين مسئوليت توسط مديران مراكز درماني، ميزان توليد پسماندهاي بيمارستاني در كشورمان، رقم بسيار بالايي بوده به طوري كه در سال‌هاي اخير با توجه به رشد فزاينده آن ، ‌شهرهاي بزرگ كشور را دچار بحران نموده است.

براساس برآوردهاي سازمان جهاني بهداشت در صورت تفكيك مناسب پسماندها، پسماندها شامل 80 درصد پسماندهاي عادي مراكز درماني، 15 درصد پسماندهاي پاتولوژيكي و عفوني، يك درصد اجسام تيزوبرنده ، سه درصد پسماندهاي شيميايي و دارويي و كمتر از يك درصد پسماندها مخصوص مواد راديواكتيو، كپسول‌هاي گاز، دماسنج‌هاي جيوه‌اي شكسته و باطري‌هاي استفاده شده مي باشد.

شيوه هاي از بين بردن پسماندها شامل سوزاندن به وسيله زباله‌سوز، ضدعفوني شيميايي، عمليات حرارتي مرطوب، عمليات حرارتي خشك، استفاده از امواج ميكروويو، دفن كردن يا انباشته‌سازي و بي‌حركت سازي است. بر پايه طرح سازمان جهاني بهداشت  (WHO)پسماندهاي عفوني، پاتولوژيكي و اجسام تيزوبرنده با روشهاي مختلف زباله‌سوزي از بين مي‌روند و ضدعفوني شيميايي پسماندها، روش ميكروويو ، دفن كردن و تخليه در فاضلاب‌ها براي پسماندهاي سرطان‌زا، شيميايي و راديواكتيو انجام نمي‌شود.

در اين ميان به جز روش دفن كردن و تخليه در فاضلاب، تمامي روش‌هاي ياد شده براي از بين بردن اجسام تيزوبرنده استفاده مي‌شود.معضل اساسي در زمينه پسماند هاي بيمارستاني مديريت آن در مبداء، نحوه جمع آوري و حمل و دفع نهايي  آن مي باشد . باتوجه به اينكه معضل اصلي در مورد پسماند هاي بيمارستاني عدم تفكيك اجزائ آنها در مبداء توليد مي باشد كه با پافشاري  و پيگيري هاي وزارت بهداشت تعداد كمي از بيمارستان ها، آن هم به صورت نامناسب و غير بهداشتي عمل تفكيك را انجام مي دهند.

گرچه مجلس جمع آوري حمل و دفع پسماند هاي بيمارستاني را به عهده خود توليد كنندگان (بيمارستان ها) گذاشته است، اما تا هنگامي كه بيمارستان ها ومراكز درماني به تنهايي  ورأساً با بستن قرارداد با شركت هاي خصوصي اين كار را انجام ندهند، شهرداري خود را مؤظف مي داند كه نسبت به جمع آوري ودفع آن اقدام نمايد.

با اين حال برخي از بيمارستان ها طرح تفكيك اجزاء پسماند را به طور كامل وصحيح انجام نمي دهند و پسماند هاي عفوني و عادي را با هم جمع آوري و بسته بندي مي نمايند . اين اقدام حجم كار و هزينه دفع پسماند را بسيار بالا مي برد، چون سازمانهاي مديريت پسماند از تفكيك پسماند هاي عفوني از عادي اطمينان ندارند به ناچار همه پسماند هاي بيمارستاني را عفوني تلقي مي نمايند . از سوي ديگر هزينه اي كه سازمانهاي مديريت پسماند بابت اين كار از وزارت بهداشت مي گيرد به هيچ وجه متناسب با خدماتي كه ارائه مي دهد نيست.

در حالي كه روزانه 50 هزار تن پسماند بيمارستاني در كشور توليد مي شود، تنها 11 بيمارستان كشور پسماند هاي خود را ضدعفوني مي كنند. نظر به اينكه  براساس مصوبه مجلس شوراي اسلامي، بيمارستان ها مسئول پسماند هاي توليدي خود هستند  بايد درخصوص پسمانده هاي توليدي خود ونحوه دفن آنها پاسخگو باشند.عفونت در بيمارستان مسئله‌اي است كه در ابعاد مختلف شايسته توجه بوده و از زواياي گوناگون قابل بررسي ميباشد.

جمع‌آوري و دفع پسماند‌هاي بيمارستاني فرايندي است كه در محدود نمودن و يا كنترل انتشار عفونت‌هاي بيمارستاني، هم در داخل و هم در بيرون از چارچوب فيزيكي آن و در سطح جامعه بسيار موثر است .كاركنان بيمارستان و بيماران ومراجعين به بيمارستان به آساني از اين مسئله متاثر ميشوند، و آحاد مردم نيز در سطح جامعه بطور تصادفي و ناخواسته در معرض آن قرار ميگيرند. براي جلوگيري و يا به حداقل رساندن آسيب‌هاي انساني، اجتماعي و بهداشتي ناشي از جمع‌آوري و دفع غيراصولي پسماند‌هاي بيمارستاني، نخست تعريف و طبقه‌بندي پسماند هاي بيمارستاني ارائه ميشود و سپس ابزار و شيوه‌هاي مطمئن‌تر جمع‌آوري، نگهداري، انتقال و معدوم نمودن آنها مورد بررسي قرار ميگيرد.

در بررسي همه جانبه تلاش ميگردد تا توصيه‌هاي كاربردي لازم براي مقابله با پسماند‌هاي بيمارستاني و شيوه هاي برخورد با آنها ارائه گردد. كنترل مواد زايد جامد و از آن جمله پسماند هاي سمي و خطرناك كه بخشي از آنرا پسماند هاي بيمارستاني تشكيل مي دهد يك امر اجتناب ناپذير در مديريت موادزائدجامد شهري است. توليد همه روزه هزاران تُن پسماند در مناطق مختلف كشور با همه تنوعي كه از نظر آلودگي دارند مسئله ايست كه با توجه به افزايش جمعيت و توسعه صنعت و تكنولوژي مي بايستي در صدر برنامه هاي بهداشت و محيط زيست كشور قرار گيرد.

بدين لحاظ و باتوجه به اهميت مسئله در اين مقوله ابتدا مواردي چند از خطرات بهداشتي، نوع و ميزان پسماند و سپس سيستم هاي جمع آوري و دفع، مورد توجه قرار   مي گيرد.

تعريف پسماند هاي بيمارستاني وپزشكي:

پسماندهاي پزشكي يا بهداشتي Health- Care Wastes ، كليه پسماندهاي  توليدشده توسط واحدهاي تأمين وحفظ سلامت، مؤسسات تحقيقاتي وآزمايشگاهها را دربر مي گيرد.يا به عبارت ديگر به كليه پسماندهاي عفوني وزيان آور ناشي از بيمارستانها، مراكز بهداشتي ودرماني، آزمايشگاه هاي تشخيص طبي وساير مراكز مشابه گفته ميشود.

از منابع عمده زايدات بيولوژيكي، بيمارستان ها، آزمايشگاه ها و مراكز تحقيقات پزشكي هستند. پسماند هاي بيمارستاني به دليل آنكه حاوي زايدات پاتولوژيكي، مواد زايد راديواكتيو، زايدات دارويي، مواد زايد عفوني، مواد زايد شيميايي و بعضاً ظروف مستعمل تحت فشار هستند، از منابع عمده، زباله هاي خطرناك در شهرها محسوب مي شوند.

تكنولوژي جمع آوري، دفع و يا احياي اين مواد در مقايسه باپسماند هاي شهري و خانگي تفاوت بسيار دارد و بايد جداگانه مورد توجه قرار گيرد.پسماند هاي بيمارستاني  شامل موادي هستند كه با توجه به نوع كار و وظيفه در هر بخش متفاوت است.

مثلا پسماندهاي بخش عفوني يا اتاق عمل با مواد زايد آزمايشگاه يا بخش راديولوژي تفاوت محسوسي دارد و طبق يك بررسي، پسماند بخش هاي مختلف بيمارستان ها به هفت گروه تقسيم مي شوند:

1)  پسماند هاي معمولي بيمارستان: عموما شامل پسماند هاي مربوط به بسته بندي مواد و ديگر پسماند هاي پرسنل شاغل در بيمارستان و خوابگاه هاي آن هاست.
2) زباله هاي پاتولوژيكي: شامل بافت ها، ارگان ها، قسمت هاي مختلف بدن، پنبه هاي آغشته به خون و چرك و مواد دفعي بدن همچون نمونه هاي مدفوع و ادرار و غيره جزو اين گروه از مواد زايد محسوب مي شوند .
3) مواد زايد راديواكتيو: شامل جامدات، مايعات و گازها بوده و در برخي از بخش ها و آزمايشگاه هاي بيمارستان ها وجود دارند كه جمع آوري و دفع آن ها داراي خصوصيات ويژه اي است.
4) مواد زايد شيميايي: شامل جامدات، مايعات و گازهاي زايد مي باشد كه به وفور در بيمارستان ها وجود دارد، در بخش هاي تشخيص و آزمايشگاه ها ماحصل نظافت و ضد عفوني بيمارستان، وسايل و ابزار تنظيف و ضدعفوني به اضافه داروها و وسايل دور ريختني اتاق عمل بخش ديگري از اين فضولات را تشكيل مي دهند.

مواد زايد شيميايي ممكن است خطرناك باشند. فضولات شيميايي خطرناك در سه بخش زير تقسيم بندي مي شوند:

فضولات سمي :

اين فضولات با PH كمتر از 2 (به شكل اسيدي) و بالاتر از 12 (به حالت قليايي) در پسماند هاي بيمارستاني وجود دارند. بخشي از داروهاي اضافي و يا فاسد شده، جزو اينگونه فضولات به شمار مي آيند.

مواد قابل احتراق :

شامل تركيبات جامد، مايع و گازي شكل .مواد واكنش دهنده و موثر  در ساير فضولات كه تا حدودي در زباله هاي بيمارستاني قابل تشخيص هستند

از فضولات شيميايي بي خطر مي توان قندها، اسيدهاي آمينه و برخي از نمك هاي آلي و معدني را نام برد. اسيدهاي آمينه و نمك هاي شيميايي نظير نمك هاي سديم، منيزيم، كلسيم، اسيد لاكتيك، انواع اكسيدها، كربنات ها، سولفات ها و فسفات ها قسمتي از مواد زايد شيميايي هستند

5) مواد زايد عفوني:

اين مواد شامل جِرم هاي پاتوژن در غلظت هاي مختلف هستند كه مي توانند به سادگي منجربه بيماري شوند. منشاء آن ها ممكن است پس مانده هاي آزمايشگاهي، جراحي و اتوپسي بيماران عفوني باشد. وسايل آغشته به جرم هاي عفوني در بيمارستان، شامل دستكش، وسايل جراحي، روپوش، لباس هاي بلند جراحي، ملحفه و غيره است. اين زباله ها تقريبا 10% كل پسماند هاي بيمارستاني را تشكيل مي دهند. از وسايل جراحي سرنگ ها، اره هاي جراحي، شيشه هاي شكسته، كاردهاي كوچك جراحي و غيره را مي توان در يك دسته بندي خاص منظور كرد.

6) مواد زايد دارويي:

شامل داروهاي پس مانده، محصولات جانبي درمان و داروهاي فاسد شده يا مواد شيميايي هستند كه تا حدود زيادي در زباله هاي بيمارستاني وجود دارد.

7) ظروف مستعمل تحت فشار:

ظروفي مثل قوطي هاي افشانه (آئروسُل)، گازهاي كپسوله شده و غيره كه اگر براي از بين بردن آن ها از دستگاه هاي زباله سوز، استفاده شود موجب بروز خطر  مي شود زيرا در پاره اي از موارد داراي قابليت انفجار هستند.

پسماند

به مواد زائد حاصل از فعاليت هاي انسان و حيوان گفته مي شود كه معمولاً جامد بوده و غير قابل استفاده هستند.

انواع پسماند :

الف)  پسماندهاي شهري : شامل دور ريز مواد  غذايي،  مواد جامدي مانند كارتن ،شيشه ، جعبه ، پلاستيك، نخاله هاي ساختماني و مواد حاصل از جاروب كردن خيابان ها و معابر  هستند.
ب)  پسماندهاي صنعتي: ناشي از فعاليت هاي صنعتي مثل كارخانجات رنگ سازي ، چرم سازي، قوطي سازي و … هستند.
ج) پسماندهاي خطر ناك:  مواد زائد جامد يا مايعي هستند كه به علت غلظت ،كميت، يا كيفيت فيزيكي ، شيميايي و ميكروبي مي توانند باعث  بيماري و مرگ و مير شوند.از مشخصات اين گروه قابليت انفجار ، احتراق ،ايجاد سوختگي ،سرطان‌زايي و…. است.
د)  زباله‌هاي بيمارستاني : شامل پسماندهاي عادي ، بافت هاي و نسوج  آسيب ديده ؛ پسماند شيميايي ، عفوني ، دارويي و راديو اكتيو وظروف و  وسايل مستعمل است.
زايـدات مـراكـز درمـانـي و بـهـداشـتـي، كـه بـيـشـتـر در بـيـمـارستان ها ،آزمايشگاه ها و درمـانـگـاه‌هـا تـولـيـد مي شوند، به علت آلوده بودن و همچنين زيان هاي ناشي از عدم مديريت بهداشتي ، باعث ازدياد و اشاعه انواع بيماري هاي خطرناك و مسري شده و تهديدي جدي براي سلامت انسان و محيط زيست است .

روش هاي مختلفي بـراي دفع ايـن زايدات بيمارستاني در ايران و همچنين در كشورهاي اروپايي به كار مي‌رود.

براي اين كار ابتدا مواد زايد جامد بيمارستاني ، تعريف شده و تركيب آن ها مشخص  ميگردد و شيوه هاي بي خطرسازي وگندزدائي و دفع بهداشتي ايـن مواد صورت  مي گيرد . امروزه براي دفع نهايي مواد زائد بهداشتي از روش  بي خطر سازي وسيستم غير سوزي ونهايتاً دفن بهداشتي نيز  استفاده مي شود .

يـكـي از مراكز توليد پسماندهاي شهري، بيمارستان ها ، آزمايشگاههاي تشخيص طبي ،درمانگاه ها ، مطب پزشكان ، كـلـينيك ها، مراكز تحقيقاتي پزشكي ، داروخانه ها وخانه سالمندان مي باشد . مواد زايد توليد شده در اين مكان ها را مواد زايد جامد بهداشتي  درماني گويند .

بيمارستان ها و مراكز درماني مهم ترين مراكز توليد پسماندهاي بيمارستاني هستند.

مديريت پسماندهاي بهداشتي درماني شامل كنترل توليد ،ذخيره سازي يا نگهداري موقت و جمع آوري ، حمل ونقل ،پردازش و دفع است.جلوگيري از توليد مواد زائد و مراقبت هاي پس از دفع و تصفيه مقدماتي ، از ويژگي‌هاي مديريت مواد زائد بهداشتي درماني است كه به دليل مخاطره آميز بودن اين مواد ، در اين سيستم هاي مديريتي مورد تاكيد قرار گرفته است.

موارد مهم مديريتي در اين سيستم ها عبارتند از:

1) كاهش در مبداء توليد و جلوگيري از توليد بيش از حد پسماند
2)  جدا سازي  وتفكيك مواد در مبدء توليدا و جلوگيري ازمخلوط شدن سماندهاي عفوني و مخاطره آميزبا ساير پسماندها
3)  تصفيه مقدماتي مواد مخاطره آميز به منظور كاهش يا حذف پتانسيل خطر زايي
4) ذخيره  سازي ونگهداري موقت
5)  بسته بندي و بر چسب گذاري بر روي بسته‌ها  حاوي پسماند( مشخص نمودن نوع پسماند ، تاريخ توليد، محل توليد، وزن پسماند و..)
6)  نگهداري و نظافت   وشستشو وضدعفوني
7) بي خطرسازي به روش غير سوز
8)  جابجايي
9)  حمل و نقل
10) دفع نهايي

تعريف پسماندهاي بيمارستاني

دربيمارستان ها ومراكز درماني ، طيف گستده اي از پسماند، توليد مي شود . پسماندهاي حاصل از قسمت هاي اداري و آشپزخانه  از نوع پسماند عادي و خانگي است . در حالي كه پسماند هاي ناشي از اطاق عمل ، كاملاً عفوني بوده و جزء پسماند عفوني و خطرناك به حـســاب مــي آيـنــد .

در تمامي بيمارسـتـان ها پسماند‌هاي خانگي توليد مي شود .اجزايي مانند كاغذ، مقوا، كارتن، مواد پلاستيكي، پسمانـدهاي آشپزخانه، قوطي هاي كمپوت و كنسرو، ميوه و گل،شيريني و… در پسماندهاي بيمارستان ها وجود دارد .

اين مواد در صورتي كه با مواد خطرناك و عفوني مخلوط نشود، بي خطر بوده و مي توان آن‌ها را همانند پسماندهاي خانگي، جمع آوري و حـمـل و دفع نمود.  به اين مواد، مواد زايد مشابه پسماند خانگي گويند .

اضافه بر موارد فوق الذكر، پسماندهاي خطرناك هم در بـيمارستان ها ، توليد مي گردد .

نوع اين مواد به نـوع فـعـالـيت بيمارستان بستگي دارد. براي مثال پسماند توليدي در بيمارستان عمومي با بخش هاي مختلف با پسماند توليدي در بيمارستان هاي روانـي يـا بـيـمـارسـتان زنان و زايمان فرق خواهد داشت .

به اين نوع پسماندهاي توليدي خطرناك ، پسماندهاي ويژه بيمارستاني گويند .

تركيب پسماند بيمارستاني

در كشورهاي مختلف طبقه بندي هاي متفاوتي نسبت به پسماندهاي بيمارستاني ارائه گرديده است . اين تقسيم بندي ها بر اساس يكي از سه روش زير است :

الف) تقسيم بندي بر اساس روش دفع
ب) تقسيم بندي بر اساس درجه خطرزايي
ج) تقسيم بندي بر اساس منبع توليد

مـثـلاً در بـرخـي كـشـورهـاي اروپـايي بر اساس منبع توليد ، پسماندهاي بيمارستاني به شكل زير تقسيم بندي شده است :

1) پسماند ويژه بيمارستاني
2) پسماند آشپزخانه و پسماندهاي مشابه پسماند خانگي
3) ساير پسماندها

پسماند بـيـمـارسـتـانـي بـر اسـاس احـتـمـال خـطـري كـه ايـجـاد مـي كنند به صورت‌ زير طبقه بندي مي شوند:

1)  پسماند شبيه مواد خانگي
2)  پسماند ويژه بيمارستاني

تنها پسماند هاي مخصوص بيمارستاني هستند كه احتمال خطرزايي آنان بيش از پسماندهاي عادي است. به همين دليل تعيين نوع پسماند بيمارستاني در مقايسه با پسماند خانگي بسيار مهم است .

طبقه بندي پسماندهاي بيمارستاني

طبقه بندي و جدا سازي پسماند هاي بيمارستاني به دلايل زير الزامي است:

*از بعد بهداشتي و زيست محيطي براي تأمين سلامت شاغلين، بيماران، همراهان‌، ملاقات كنندگان، عدم تداخل مواد،كنترل بهينه جمع آوري ، دفع و تصفيه .

*از بعد اقتصادي و تكنيكي شامل در آمدهاي حاصل از فروش موادي كه مي توانند باز يافت شوند ، صرفه جويي در حمل ونقل و مواد ضد عفوني كننده ، انضباط شغلي ، سهولت بارگيري و دفع .

عمده ترين طبقه بندي مواد زايد بيمارستاني كه تا به حال بر اساس نظريه  WHO متدوال بوده است در هشت گروه به شرح زير خلاصه  مي شود.

- مواد زايد معمولي

ايـن زايـدات شـبـيـه زبـالـه هـاي خـانـگـي بـوده و بـيشتر مربوط به قسمت هاي اداري بيمارستان هستند .از نظر حمل ونقل، مشكل خاصي ندارند و جزء مواد زايد خطرناك محسوب نمي‌شوند .

- مواد زايد پاتولوژيك

ايـن زايدات شامل با‌فت‌ها و قسمت هاي اعضاء  مختلف بدن هستند كه در عمل نمونه‌برداري يا كالبد شكافي وجراحي ايجاد مي‌شوند. اين زايدات به طور بالقوه اي امكان ايجاد بيماري داشته و عامل بيماري‌زا در آن ها بسيار زياد است .

- پسماندهاي راديو اكتيو

اين پسماندها شامل پسماندهاي جامد ، مايع و گازي آلـوده بـه مـواد راديـو اكـتـيـو هستند .كاربرد مواد راديواكتيو در عكس‌برداري‌ها، پرتودرماني ها و بعضي آزمايش‌ها معمول است .

- پسماندهاي شيميايي

اين پسماندها شامل اشكال مگوناگوني از پسماندهاي شيميايي بوده كه به طور مثال از آزمايشگاه ها و فعاليت هايي نظير نظافت و ضد عفوني حاصل مـي شـونـد .
ايـن زايدات ممكن است خطرناك بـاشـنـد .

طبق موازين بين المللي ، خصوصيات سـمــي بـودن ،خـورنـدگـي ، قـابـل اشـتـعـال بـودن واكنش دهندگي، سرطانزايي باعث طبقه بندي مـواد زايد شيميايي در زمره مواد زايد خطرناك مـي شوند. مواد شيميايي غير خطرناك، موادي هستند كـه خصوصيات فوق را نداشته باشند. مثل قندها، آمينو اسيدها و بعضي از نمك هاي معدني و آلي .

- پسماندهاي عفوني

طبق تعريف پسماندهاي عفوني، پسماندهايي هستند كـه قـادرند حداقل يك بيماري عفوني را منتقل ســازنــد .

طبق طبقه بندي  WHO,EPA پسماند عفوني ، حـداقـل شـامـل مـواد زايـد آزمـايـشـگـاهـي نـظير محيط‌هاي كشت، مواد زايد بخش هاي جراحي و كالبد شكافي و بـخـش هاي ايزوله است كه بيماران عفوني در آن بـسـتري مي‌شوند .مواد زايـدي كـه از بـخـش هـاي هـمودياليز بيماران به دست مي آيد(‌مثل فيلترها ولوله ها، حوله هاي يكبار مصرف، روپـــوش هــا، پـيــش بـندها و دستكش ها و… ) و نيز مواد زايد حيوانات تلقيح شده در زمره اين گروه زايدات قرار دارند .

طبق نظريه  Liber man مواد زايد عفوني در  12‌نوع مشخص طبقه بندي شده اند.

1) پسماند بخش هاي ايزوله

بـيـمـاران ايـن بـخـش بـه دلـيـل داشـتـن بيماري عـفــونــي قــابــل انـتـقــال ، از سـايـر بـيـمـاران مـجـزا شده‌اند. بديهي است از نظر انتقال ويروس ايدز و هپاتيت  B مراقبت هاي لازم در دفع زباله هاي خـــونــيــن و مــايـعــات بــدن بـيـمــاران بـسـتــري در بـيـمـارسـتـا ن هـا و بـخـش هـاي ايـزوله ضرورت كامل دارد .

2)  پسماند محيط هاي كشت و ديگر عوامل عفوني

اين مواد از آزمايشگاه هاي تشخيص طبي‌،آزمايشگاه هاي پاتولوژي و ميكروب شناسـي وتحقيقاتي توليد مي شوند كه شامل كشت هاي تهيه شده از نمونه هاي اخذ شده از بيماران است.

نمونه هاي نگهداري شده براي تـحـقـيق و زايدات فرآورده هاي معين دارويي ، قـسمت ديگري از اين مواد زايد عفوني قلمداد  مي شوند.

3)  فرآورد ه هاي خوني

اين گـونه زايدات توسـط بانك هاي خون، آزمايشگاه هاي تشخيص طبي، مراكز دياليز و شركت هاي دارويي توليد مي شوند. اين مواد به طور بالقوه عفوني بوده و امكان وجود عوامل بـيـمـاري زا در آن‌ها بسيار زياد است .اين مواد مـمكن است  علاوه بر ويروس ايدز و هپاتيت، ساير بيماري هاي قابل انتقال به وسيله خون نظير مالاريا سرخجه مادرزادي و… را منتقل كنند .

4) پسماند ناشي از اعمال جراحي و كالبد شكافي

پسماند كـه در جـريان عـمـل جـراحي و كالبد شكافي به دست مي آيد همراه با عوامل بيماري زا بـه عـنـوان مـواد زايد عفوني تلقي مـي‌شوند. از ديدگاه مراقبت هاي جهاني تمام مـواد زايـديرا كه در تماس بـا خـون و جريان خـون هستند  بايد  به عنوان پسماند عفوني تلقي كرد .

5)  پسماندهاي آلوده آزمايشگاهي

اين دسته از پسماندها، ظــروف كشت و وسـايلي را  كه براي تهيه محيط كشت و انتقال آن‌ها به كار مي رود  شامل مي شوند. بديهي است پـارچـه هـايـي كه در تماس با محيط هاي كشت هستند نيز آلوده هستند.

در هر صورت مواد زايد  آزمايشگاهي شامل تمام مواد زايدي هستند كه در تماس با عوامل بيماري زا بوده و ممكن است حاوي كشت‌ها و نمونه‌هاي آزمايشگاهي آلوده باشند

6)  وسايل آلوده نوك تيز و برنده

مثل سوز ن ها و سرنگ ها، شيشه هاي شكسته، چاقوهاي جراحي و نظاير آن ها .

7) پسماند بخش دياليز

اين مواد زايداتي هستند كه در اثر تماس با خون بيماران همو دياليز به وجود آمده و شامل وسايل ،و ابزار و موادي هستند كه به علت مصرف در اين بخش ايجاد مي شوند .

8) پسماندهاي آلوده بخش نگهداري حيوانات

ايـن مواد شامل لاشه و قسمت هاي مختلف آلوده حيواناتي است كه جهت انجام آزمايش هاي مختلف تحقيقاتي در معرض عوامل بيماريزا قرارمي گيرند.

9) پسماندهاي بيولوژيك  ودارويي

ايــن پسماندها شــامــل واكـسـن هـا و سـايـر مـواد زايـدي هـسـتـنـد كـه در جـريـان تـولـيـد فـرآورده‌هـاي بـيولوژيك شركت هاي دارويي توليد مي شوند. اين مواد به علت عدم استاندارد بودن يا گذشت تاريخ مصرف و خروج از رده به بازار ، دور ريخته مي شوند .

بيمارستان ها و مراكز تحقيقاتي ، بيولوژيك، كلينيك ها ، داروخانه ها و… منبع اصلي مـواد زايـد بـيـولـوژيـك مـخـاطـره آمـيـز هـسـتـنـد. از جـمـلـه خـصـوصـيـات مـهـم مواد زايد بيولوژيك، قدرت آلوده سازي، عفونت زايي وايجاد مسموميت براي موجودات زنده است .

مواد زايدي كه در اين گروه قرار مي گيرند عبارتند از :

بافت هاي بدخيم حاصل از جراحي ، مواد آلوده مثل سوزن ها ، باند ها و… مواد زايد بـيولوژيك به عنوان محصول فرعي حاصل از فرآيندهاي بيولوژيك يك كارخانه نيز مي‌تواند باشد .

10) پسماند غذايي وساير فرآورده هاي آلوده

اين مواد زايد شامل مواد غذايي آلوده (پس مانده غذايي بيماران عفوني )، داروها و مواد بهداشتي كه آلوده و غير قابل مصرف تشخيص داده شده اند، هستند .

11) لوازم وابزار آلوده

وسـايـلـي كه در آزمايشگاه هاي پزشكي و ميكروبيولوژي و تحقيقاتي كه با عوامل عفوني در تماس بوده و در توليد وآزمايش فرآورده هاي دارويي، آلوده  مي شوند در اين گروه قرار مي گيرند. اگر قرار است اين وسايل ضد عفوني شده و مجددا مورد استفاده قرار گيرند، دقت لازم در خصوص رفع آلودگي از آن ها ضروري است .

12) زباله هاي پاتولوژيك

نسوج، اعضاء و قسمت هايي از بدن انسان كه در عمل بيوپسي ، اتوپسي و اتاق هاي عمل جراحي برداشته مي شوند، اصطلاحا زباله هاي پاتولوژيك خوانده مي شوند. اين زباله ها به دليل امكان وجود عوامل بيماريزا بالقوه، ايجاد بيماري مي كنند .
طبقه بندي هاي مواد زايد عفوني كه توسط  (CDC)  مركز كنترل بيماري پيشنهاد شده است به شرح زير است:

1- مواد زايد آزمايشگاهي ميكروبيولوژي
2- مواد زايد پاتولوژيك
3- نمونه هاي خون و فرآوردهاي خوني
4- مواد تيز و برنده
5- مواد زايد بخش هاي ايزوله

طبقه بندي پسماند عفوني توسط  EPA به قرار زير است:

1- مواد زايد بخش هاي ايزوله
2-كشت هاي ميكروبي و مواد بيولوژيك مربوطه
3-خون و فرآورد ه هاي خوني
4- مواد زايد پاتولوژيك
5-مواد تيز آلوده
6-لاشه حيوانات ،اعضاء بدن و ملافه هاي آلوده
7- مواد زايد حاصل از جراحي و كالبد شكافي
8- زايدات آزمايشگاهي آلوده
9- زايدات واحد دياليز
10- مواد تيز استفاده نشده

زباله هاي عفوني از منابع متعددي توليد مي شوند به طوركلي 90-3 درصد زباله هاي بيمارستاني مي توانند عفوني باشند .

بـر اساس تحقيقات به عمل آمده در ساير كشورها مشخص شده است كه معمولا 15-10 درصد از زباله هاي بيمارستاني را زباله هاي عفوني تشكيل مي دهند .
در تـقـسـيـــم بــنـــدي ديــگـــر ،مـــواد زايـــد ويـــژه بيمارستاني شامل  6‌گروه زير هستند:

الـف) مـواد زايـد آنـاتـومـيـك، شامل مواد زايد اطـاق عـمـل، مـواد زايـد اطـاق زايـمـان، اعـضاء و  اندام هاي قطع شده، جنين مرده و جفت و مواد آناتوميك ناشي از جراحي هاي سطحي است .

ب) مــواد زايــد بـيــولــوژيــك حــاصـل از تـمـام بخش‌ها شامل:

الف)  پارچه هاي آغشته به الكل و اتر و خون.

ب) اجــســـام يـــك بـــار مــصــرف فـلــزي ،نـظـيــر سرنگ،سوزن هاي تزريق زير جلدي ،تيغه هاي چاقوي جراحي، اجسام پلاستيكي مثل ظروف ادرار، لـــولـــه هـــاي پـــلاســتــيــكـــي، بــطــري هــاي پلاستيكي ، سرنگ و ماسك و دستكش.
بـسـتـه بـنـدي مـثـل ظـروف شـيشه اي سرم خون ،بطري هاي شيشه داروها، انواع آمپول ها، كارتون كاغذ و جعبه‌هاي دارو .

ج)‌مواد زايد ويژه مثل : فيلترهاي دياليز كليه، گچ شكسته بندي و قالب گيري .
د)‌مواد زايد بخش راديولوژي ، آزمايشگاه‌هاي شيميائي و باكتريولوژي شامل :
- نـمـك هـاي نـقره ، فيلم هاي اشعه ايكس ، ظاهر كننده فيلم – اجسادحـيوانات

-ابزار مربوط به تجزيه كه ممكن اسـت شـيـشـه اي يـا پـلاسـتـيـكـي بـاشند ، پيپت و لوله‌هاي آزمايشگاهي .

ه )‌مواد زايد راديو اكتيو.

و )‌مواد زايد دارويي شامل:

- داروهايي كه تاريخ مصرفشان گذشته.
- مواد زايد ناشي از بسته بندي داروها

آشنایی با بعضی از عوامل سرطا نزا

Fri, 01/24/2014 - 23:57

مواد سرطان‌زا با تغییر متابولیسم سلولی یا آسیب رساندن مستقیم به دی‌ان‌ای در سلول ها، که تداخل با فرآیندهای زیستی را افزایش می دهد و موجب تقسیم کنترل نشده و در نهایت منجر به شکل گیری تومورهای بدخیم می‌گردند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، در حالت طبیعی آسیب در دی‌ان‌ای، اگر بیش از حد شدید باشد و قابل ترمیم نباشد، منجر به مرگ سلولی برنامه‌دار (آپوپتوز) شده ولی اگر مسیر آپوپتوز سلول آسیب دیده باشد سلول نمی‌تواند از تبدیل شدن خود به یک سلول سرطانی جلوگیری کند.

ماده سرطان‌زا یا کارسینوژن( Carcinogen ) به هر نوع از مواد، رادیونوکلئید، و یا اثر تابش گفته می‌شود که عامل مستقیم در ایجاد سرطان است. یعنی ماده‌ای که توانایی آسیب رسانی به ژنوم یا اختلال در فرآیندهای متابولیکی سلول را داراست.

مواد رادیواکتیو نیز سرطان‌زا هستند و فعالیت های سرطان‌زای آنها به دلیل تابشی است (پرتوهای گاما و ذرات آلفا) که منتشر می کنند. مثالهای متداول و شایع سرطان‌زا استنشاق آزبست، برخی دی‌اکسین‌ها، و دود تنباکو را شامل می‌گردد.

انواع کارسینوژن

هورمونی:

سلول‌های درون پروستات، مغز، پستان و آندومتر حساس به هورمون هستند و هورمون‌ها با حساس کردن سلولها در مقابل عامل کارسینوژن منجر به پیشرفت فرآیند کارسینوژنیک می گردند.

شیمیایی:

شامل ترکیباتی هستند که باعث تغییر در دی‌ان‌ای می‌شوند.

ویروسی:

برخی ویروس‌ها با اثر بر دی‌ان‌ای بدن میزبان باعث جهش سلولی و کارسینوژنز انسانی می‌شوند .

پرتو:

پرتوها با آسیب به دی‌ان‌ای و تغییر در آن باعث کارسینوژنز می شوند. اشعهٔ‌ایکس و اشعهٔ ماورای بنفش (نور خورشید) می‌تواند باعث سرطان در سلول‌های سنگفرشی و بازال شود.

بعضی  از عوامل  سرطا نزای  مهم  عبارتند از :

1. انواع دخانیات :

سیگار ، پیپ ، قلیان و جویدن ترکیبات حاوی برگ تنباکو از مهمترین سرطان زاهای ایران هستند .

2. اشعه آفتاب :

اشعه ماورای بنفش نور آفتاب ، در پوست خاصیت سرطانزایی بسیارشدیدی دارد . اشعه های دیگر مانند ایکس که در رادیو گرافی مورد استفاده قرار می گیرد نیز از جمله سرطان زاهای بسیارقوی می باشند .

3. الکل :

مصرف ماده شیمیایی الکل اتیلیک موجوددر نوشابه های الکلی از جمله شراب، آبجو، عرق و … در ایجاد بسیاری از سرطان ها مؤثر است .

4. ویروس ها: مثلاً ویروس هپاتیت B در ایجاد سرطان کبد مؤثر است .

5.  تغذیه :

نوشیدنی های بسیار داغ ( چای، قهوه و … ) و خوردن غذاها به صورت بسیار داغ از لحاظ سرطان زایی مشکوک شناخته شده است.

فقر غذایی و کمبود ویتامین A و استفاده ناکافی از میوه ها و سبزیجات تازه در پیدایش سرطان مری مؤثر است.

احتمالاً مصرف ماهی خشک و نمک زده ( ماهی دودی)، ترشیجات، شوریجات مانند خیار شور، مصرف زیاد غلات و مواد نشاسته ای ، مصرف زیاد چربی های حیوانی و مواد سرخ کرده ، مصرف زیادکلم وسیب زمینی در ایجاد سرطان معده نقش دارند.

6. تریاک :

به ویژه سوخته آن یک سرطان زای بسیار قوی در ایران است که در ایجاد بعضی از سرطان ها مانند مثانه، حنجره، مری و … نقش دارد.

7. مسائل مربوط به ازدواج و بارداری :

« روش زندگی » در ایجاد سرطان ها مؤثر است . سن ازدواج، سن باردار شدن ، تعداد زایمان ، شیر دهی و … در ایجاد سرطان سینه و دهانه رحم مؤثر شناخته شده اند .

8. مواد شیمیایی و مشاغل :

تماس با بعضی از موادشیمیایی مانند اغلب رنگها ، تنفس گرد و غبار بعضی مواد شیمیایی درایجاد برخی سرطانها مؤثرند.

سرطان معده (gastric cancer)

Fri, 01/24/2014 - 23:27

از علائم شايع سرطان معده مي‌توان به كاهش اشتها، كاهش وزن، كم‌خوني، ‌درد معده، علائم مبهم سوء‌هاضمه مانند آروغ زدن، استفراغ‌ خوني،‌ ‌احساس پري معده حتي پس از خوردن مقادير اندك غذا، مدفوع‌ سياه،‌ تهوع و استفراغ، درد بالاي‌ شكم‌، سوزش سردل و علائم شبيه به زخم معده اشاره كرد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، سرطان معده( gastric cancer)‏نوعی سرطان است و شایع‌ترین فرم آن،آدنوکارسینوم یا سرطان غددی در معده است.

سایر فرم‌های کمتر شایع سرطان معده، شامل لنفوما (سرطان درگیر کنندهٔ سیستم لنفاوی) و سارکوما (سرطان بافت هم‌بند مانند عضله، چربی یا عروق خونی) است.سرطان معده سالیانه باعث مرگ حدود یک میلیون نفر در سرتاسر جهان می‌شود.

اهمیت بیماری

این بیماری باعث مرگ افراد بسیاری در سرتاسر جهان می‌شود و شیوع این بیماری در مردان دوبرابر زنان است  و چهارمین سرطان شایع در جهان محسوب می‌گردد.

این سرطان در افرادی با گروه خونی A شایعتر است.

پسماندهای سلولهای جنینی در مری و یک سوم فوقانی معده عاملی برای ابتلا به سرطان معده است.

بقایای سلولهای جنینی قابلیت سرطانی شدن را دارند که با بررسی ها و تست های تشخیصی معمول، رادیوگرافی و سی. تی. اسکن قابل شناسایی نیستند.

سرطان معده در مردان پس از سرطان ریه شایعترین سرطان است علائم و نشانه های اولیه سرطان معده  مشابه ناراحتیهای گوارشی است به طوریکه افراد سعی دارند با پرهیز غذایی و درمان خودسرانه بهبود پیدا کنند. کاهش وزن و بی‌اشتهایی علامت مهمی در تشخیص سرطان معده است.

در مراحل اولیه ناراحتیهای گوارشی چون تهوع، بی اشتهایی، کاهش وزن، درد ملایم و متناوب و در مراحل پیشرفته وجود خون در مدفوع و مدفوع سیاه رنگ(ملنا) و در مراحل پیشرفته تر استفراغ خونی بروز می کند.

افزایش اسید معده، استعمال دخانیات، مصرف غذاهای نمک سود شده و دودی، افزایش مصرف غذاهای سرخ کردنی همگی از عوامل پرخطر برای ابتلاء به سرطان معده هستند. آندوسکوپی و رادیوگرافی معده از راههای تشخیص سرطان معده هستند.

در زخمهای معده احتمال سرطانی شدن وجود دارد از این رو چنانچه زخم معده ای پس از 3 ماه دارو درمانی به درمان پاسخ ندهد اندیکاسیونی برای جراحی معده است.

افراد با کوچکترین علامت در تغییر وضعیت مزاج، دفع، بی اشتهایی، تهوع و کاهش وزن باید برای بررسیهای بیشتر به پزشک متخصص مراجعه کنند.

سرطان معده و علائم آن

درد در ناحیه شکم (قسمت فوقانی، میانی شکم و اپی گاستریک) و احساس توده در شکم ( که از علایم دیررس و پیشرفته این بیماری می باشد)، احساس خستگی و ضعف و بی حالی که می تواند این علایم ثانویه ی کم خونی باشد.

همچنین بی اشتهایی، به ویژه بی اشتهایی به غذاهای گوشتی و کاهش وزن که گاهی با اتساع شکم و آسیت (جمع شدن آب در شکم) همراه می شود. ممکن است همراه با توده باشد که دراین صورت می تواند باعث انسداد روده گردد.

گاهی نیز بیماران با علایم متاستاتیک به پزشک مراجعه می کنند مانند درگیری غدد لنفاوی ناحیه گردن که باعث بزرگی در این ناحیه می شود و یا علایم دیگر متاستاز مانند زردی و برآمدگی شکم که نشانه درگیری کبد است.

نشانه‌هاي بيماري

از علائم شايع سرطان معده مي‌توان به كاهش اشتها، كاهش وزن، كم‌خوني، ‌درد معده، علائم مبهم سوء‌هاضمه مانند آروغ زدن، استفراغ‌ خوني،‌ ‌احساس پري معده حتي پس از خوردن مقادير اندك غذا، مدفوع‌ سياه،‌ تهوع و استفراغ، درد بالاي‌ شكم‌، سوزش سردل و علائم شبيه به زخم معده اشاره كرد.

درمان

در مراحل ابتدايي، جراحي و برداشتن تومور اوليه مي‌تواند موثر باشد. زماني كه سرطان گسترش يافته باشد مي‌توان براي جلوگيري از خونريزي‌هاي طولاني و انسداد معده از روش جراحي استفاده كرد. شيمي‌درماني نيز ممكن است در افرادي كه سرطان در آنها گسترش يافته باشد، استفاده شود و موثر باشد.

استفاده از راديوتراپي بخصوص همراه با شيمي‌درماني ممكن است برحسب صلاحديد پزشك استفاده شود. با وجود اين كه شانس معالجه اين بيماري در مراحل پيشرفته كم است بايد توجه داشت كه هيچ كس نمي‌تواند ميزان بهبودي و پاسخ هر فرد را به درمان به طور دقيق پيش‌بيني كند چراكه نوع سرطان و نحوه پاسخ بدن به درمان هر فرد به فرد ديگر مي‌تواند متفاوت باشد. در اين بين حالات روحي و رواني مناسب مي‌تواند در درمان بسيار موثر باشد.

پيشگيري

- از كشيدن سيگار خودداري كنيد
- رژيم‌هاي غذايي شامل غذاهاي دودي، گوشتي و نمك اندود را كمتر مصرف كنيد
- به‌ علائم‌ سوءهاضمه‌ كه‌ بيش‌ از چند روز طول‌ بكشند، ‌توجه‌ كنيد
- رژيم‌ غذايي‌ مغذي‌ و متعادل‌ را استفاده‌ كنيد
- در صورت لزوم آزمايش‌هاي‌ سالانه‌ غربالگري‌ را كه‌ توسط‌ پزشك‌ توصيه‌ شده‌ انجام‌ دهيد
- استفاده از ماهي و سبزيجات تازه محتوي ويتامينA و C را كه احتمال ابتلا به سرطان معده را كاهش مي‌دهند فراموش نكنيد
-گوشت قرمز را به اندازه مصرف كنيد. استفاده از گوشت قرمز بيش از 13 بار در هفته احتمال سرطان معده را 2 برابر مي‌كند بخصوص اگر گوشت به صورت كبابي، پخته شود
-مصرف نمك وغذاهاي سرخ كرده را بسيار محدود كنيد و براي پخت غذا از روش‌هايي نظير بخارپز كردن و پخت در ماكروويو استفاده كنيد
- از مواد غذايي حاوي آنتي‌اكسيدان نظير كلم بروكلي، هويج و گوجه فرنگي استفاده كنيد
- مصرف پياز و سير، خطر سرطان معده را كاهش مي‌دهد.

عوامل سرطان ساز معده کدام است؟

مصرف زیاد و طولانی مدت غذاهای کنسرو شده، غذاهای دودی، غذاهایی که مواد نگهدارنده دارند و نیز غذاهای مانده از عوامل زمینه ساز سرطان معده هستند. پس از مصرف غذاهای بیرون و آماده تا حد ممکن پرهیز کنید.

سرطان معده بیشتر در چه افرادی دیده می شود و آیا ژنتیک نیز تأثیر دارد؟

سرطان معده بیشتر در افراد میانسال و مسن دیده می شود و در آقایان بیشتر از خانم ها دیده می شود.

سابقه عفونت های هلیکو باکتر پیلوری می تواند علت مهمی در ابتلا این بیماری باشد و همچنین زمینه ژنتیک نیز می تواند سبب ایجاد سرطان در افراد جوان و میانسال باشد.

این سرطان ممکن است همراه سرطان هایی مانند سرطان کلیه، مغز و پوست نیز دیده شود.

نشانه ها و علایم شایع سرطان

Fri, 01/24/2014 - 23:22

سرطان موجب بروز علایم و نشانه های متفاوتی می گردد. سرطان ها علایم متفاوتی دارند که معمولاًمربوط به محل ضایعه است .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، به طور کلی توصیه می شود در صورت ظهور علایم زیر به وجود سرطان مشکوک شده و فرد را تحت بررسی بیشتر قرار داد :

1. توده يا برآمدگي در پستان یا هر نقطه ديگر از بدن

2. خال جدید یا هرگونه تغییر واضح در خال ها و یا زگیل هاي موجود در بدن

3. زخم هاي پوستي که بهبود نیابد

4. تغییرات در عادات دفع ادرار و مدفوع

5. سوءهاضمه مزمن یا اشكال در بلع غذا

6. کاهش وزن بدون علت مشخص

7. خونریزی یا ترشحات غیر عادی از مجاري طبيعي بدن

8. کاهش وزن غیر قابل توجیه بیش از 10 درصد وزن بدن در طی شش ماه

9. تب بدون علت ( دمای بدن بیش از 3/38 درصد سانی گراد طول کشیده و بررسی های معمول ، وجود عفونت یا دلایل دیگر را نشان نداده باشد .)

10. تغییر طولانی مدت ( بیش از سه هفته ) در اجابت مزاج در افراد مسن و یا وجود خون مخفی در مدفوع

11. خونریزی و ترشح غیر طبیعی ( به غیر از خونریزی ماهیانه ) از واژن در زنان به خصوص بعد از 40 سالگی و بعد از یائسگی

12. خونریزی یا فرورفتگی نوک پستان ، فرورفتگی پوست پستان و یا وجود توده ای در پستان که بزرگتر شده و یا در طی دو دوره پیاپی عادت ماهیانه ثابت باقی بماند .

13. وجود غده های زیر جلدی بدون درد و در حال بزرگ شدن ( به مدت بیش از 2 هفته ) به عنوان نشانه ای از لنفوم

14. زخمی که بهبود نیابد ( در طی سه ماه ) خصوصاً در نواحی در معرض نور آفتاب یا در محل عفونت های طولانی مدت یا در محل سوختگی قدیمی

15. هرکونه تغییر در اندازه ، شکل ، رنگ و … در خال های پوستی

16. سرفه های طولانی مدت با یا بدون خلط خونی همراه با کاهش وزن

17. سیری زودرس و کاهش اشتها به همراه کاهش وزن

18. خشونت صدا

آشنایی با انواع چای و خواص آنها

Fri, 01/24/2014 - 22:57

چای گل گاو زبان و سنبل الطیب:            طبیعت:گرم و تر

خواص:

خواب آور،آرامبخش اعصاب،پایین آورنده فشار خون، رفع خشونت نای، سینه، تنگی نفس ، گلو درد ، مقوی دماغ ، معده و کبد سرد،افزایش ترشح ادرار،ضد سردرد های عصبی،درد کلیه،قولنج،اسپاسم،تشنج،صرع،سودا،صفرا،وسواس و سنگ کلیه

طرز تهیه:

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، دو قاشق غذاخوری(یک مشت)گل گاو زبان + یک قاشق غذا خوری(یک مشت کوچک)سنبل الطیب + دو لیوان آب جوش + نبات،نیم ساعت دم بکشد تا به رنگ قرمز آلبالویی در آید.

2- چای زیر فون:               طبیعت:گرم

خواص:

آرام بخش،ضد ناراحتی های عصبی،تشنج،میگرن های مزمن،بی خوابی،سردرد،بیماری های ریوی،زکام،غلظت خون،استفراغ،رماتیسم،آرتروز،نقرس،سیاتیک
مصرف زیاد موجب پایین آمدن فشار خون خواهد شد.

هشدار:

برای خانم های باردار ممنوع است.

طرز تهیه:

یک مشت زیرفون + دو لیوان آب سرد با شعله مستقیم ده دقیقه بجوشد سپس با شعله غیر مستقیم به مدت طولانی دم بکشد تا خوب رنگ بیندازد.

3-چای بادرنج بویه:                     طبیعت بسیار گرم

خواص:

مقوی قلب واعصاب،خونساز،تقویت کننده سلولهای مغز،فوق العاده آرامبخش،محرک معده،خواب آور،نشاط آور،ضد صدای گوش،تشنج،اسپاسم،بیماری های کلیوی،بوی بد دهان و خواب های وحشتناک(چای مورد علاقه حضرت علی علیه السلام)

طرز تهیه:

یک مشت کوچک بادرنج بویه + دو لیوان آب سرد روی شعله مستقیم قرار دهید تا به نقطه جوش برسد سپس با شعله غیر مستقیم خوب دم بکشد.

4-چای بادرنج بویه و زیرفون:              طبیعت:گرم

خواص:

تقویت قلب و اعصاب،خواب آور،نشاط آور،آرامبخش،خونساز،ضد بوی بد دهان،خواب های وحشتناک،بیماری های کلیه،صدای گوش

طرز تهیه:

یک قاشق غذاخوری زیرفون + یک قاشق مرباخوری بادرنج بویه + دو لیوان آب جوش،باشعله مستقیم و ملایم حدود یک ساعت بجوشد سپس با شعله غیر مستقیم دم بکشد.

5-چای به لیمو و زیرفون                        طبیعت:گرم

خواص:

آرامبخش،کاهش دهنده فشار خون،تقویت حافظه،و معده،خاب آور در شب،تب بر،شستشو دهنده کلیه،ضد سرماخوردگی،تشنج،نقرس،رماتیسم،سردرد،و سرگیجه،ناراحتی های عصبی،میگرن،غلظت خون،آسم،اسهال،سینوزیت،صدای گوش و خستگی بدن

طرز تهیه:

یک مشت بزرگ زیرفون + یک مشت کوچک به لیمو + دو لیوان آب سرد با شعله مستقیم و ملایم،حدود یک ساعت بجوشد،سپس با شعله غیر مستقیم دم بکشد.

6-چای دارچین                                  طبیعت:گرم

خواص:

ادرارآور،مفرح،محرک اعصاب،تقویت معده،کبد،قوه باه،قلب وعروق؛کاهش درد کمر و مفاصل،تسریع جریان خون،نیرو بخش،باز کننده انسداد مجاری،پاک کردن سینه و حنجره،بالا بردن فشار خون،ضد:اخلاط رطوبتی،پا درد های رطوبتی،سرفه های رطوبتی،دلهره،بوی بد دهان،دردهای استخوانی،دیابت،سردی بدن

هشدار:

برای زنان باردار مضر است.

طرز تهیه:

چند عدد چوب دارچین + دو لیوان آب سرد با شعله مستقیم آرام جوش آورده سپس با شعله غیر مستقیم دو الی سه ساعت دم بکشد تا به رنگ آلبالویی درآید.

7-چای زنجبیل                    طبیعت:گرم و خشک

خواص:

تقویت:حافظه،قوه باه،جهاز هاضمه،معده،قوای رییسه بدن؛خونساز،تنظیم ادرار،خلط آور،ملین،درمان اسهال ساده و خونی،مانع بروز سرطان،کاهش چربی خون،بالا بردن فشار خون،مفید برای قطع حیض؛ضد:ضعف اعصاب،رطوبت مزاج،بلغم،درد مفاصل،بیماری های مفصلی،کمر درد،مسمومیت غذایی،سرفه،تهوع و آشفتگی در مسافرت و انعقاد خون

هشدار:

زیاده روی در مصرف باعث فشار خون و ضعف نیروی جنسی است.

طرز تهیه:

نصف قاشق چای خوری زنجبیل(بسته به ذائقه خود)در یک لیوان آب جوش ریخته و در ظرف را گذاشته تا حدود ده دقیقه بماند سپس با کمی عسل مخلوط کرده،میل نمایید.

8-چای زعفران                             طبیعت:گرم

خواص:

منضج و مصلح عفونت بلغمی،محرک نیروی جنسی و قوای مفزی،مفرح،نشاط آور،خنده آور،ادرار آور،خلط آور،آرامبخش،مقوی کبد و جهاز تنفسی،آشامیدن یک مثقال آن جهت تسریع در زایمان،تسکین آسم و سیاه سرفه،ضد:سرفه،حساسیت و کرم خوردگی دندان

9-چای نعناع                                طبیعت:گرم

خواص:

لطیف کننده خون،مفرح و مقوی قلب،مسکن ناراحتی های گوارشی،کمک به هضم غذا،مقوی اعصاب معده،بادشکن،اشتهاآور،دفع صفرا،پاکسازی و تقویت کبد و طحال،برای سرما خوردگی و بیماری های حلق و گلو(از پونه قوی تر است)ضد:نفخ،سکسکه،تهوع،اسهال،دل پیچه،بواسیر،دردشکم،تب
طرز تهیه:یک قاشق غذاخوری + سه لیوان آب جوش با شعله غیر مستقیم دم بکشد.

10-چای پونه                                                           طبیعت:اوایل بهار :گرم؛پاییز:خشک

خواص:

قوی ترین آنتی بیوتیک،بادشکن،رقیق کننده خون،ادرارآور،خلط آور،صفرابر،انرژی زا،بسیار مفید برای درد سینه و آزاد کردن اخلاط،تقویت:معده،قلب،جهاز هاضمه؛ضد:تب ادراری،سرفه،حساسیت،نفخ،نقرس،سکسکه،آشفتگی،دل بهم خوردگی،خستگی،مفید جهت به تاخیر انداختن عادات ماهیانه
طرز تهیه:یک قاشق غذاخوری + دو لیوان آب جوش با شعله غیر مستقیم دم بکشد.

11-چای چلتوک برنج                        طبیعت:گرم

خواص:

سرشار از ویتامین های ب،تقویت مغز واعصاب و قلب،ضد یبوست مزمن،جلوگیری از ریزش و سفید شدن مو

طرز تهیه:

یک قاشق غذا خوری + دو لیوان آب جوش،با شعله مستقیم پنج دقیقه بجوشد سپس با شعله غیر مستقیم یک ساعت دم بکشد.

هشدار: برای خانم ها ممنوع است.

12-چای گلپر                            طبیعت:گرم و خشک

خواص:

تقویت کننده عالی حافظه،قوه باه،قلب و عروق؛اشتها آور،کمک به هضم غذا،شفابخش بیماری یرقان،پاکسازس کبد و دفع صفرا،تداوم آن برای سوزاندن چربی های بدن مفید است؛ضد:صرع قوی،فراموشی،اسهال،تنبلی معده،جوش و دمل

طرز تهیه:

یک قاشق مربا خوری رادر یک لیوان آب جوش ریخته،ظرفی را در آن گذاشته،می گذارید پانزده دقیقه بماند تا به رنگ زرد درآید.

13-چای کوهی                             طبیعت:گرم

خواص:

آرام بخش،ضد:حساسیت،ادرار آور،باز کننده گرفتگی های روده و کبد،تقویت سیستم ایمنی

طرز تهیه:

یک قاشق غذا خوری + دو لیوان آب وش با شعله غیر مستقیم مدتی دم بکشد.

14-چای میوه نسترن          طبیعت:معتدل و خشک

خواص:

سرشار از ویتامین ث،مقوی معده،پایین آورنده فشار خون،ضد:قند خون،درد و ورم کلیه،اسهال

طرز تهیه:

پانزده عدد را در یک قوری + دو لیوان آب سرد،با شعله مستتقیم جوش آید سپس شعله را کم کنید تا با همان شعله مستقیم یک ساعت باشد تا آب آن به تدریج بخار شود سپس با شعله غیر مستقیم سه ساعت دم بکشد.

15-چای بابونه                     طبیعت:معتدل،دیم آن گرم و خشک

خواص:

آرام بخش اعصاب و مغز ومعده و روده و تقویت آنها،افزایش شیر مادر ،اشتها آور،ادرار آور قوی،ضد:تب و لرز،انگل،یبوست،سردرد،سنگ مثانه،بلغم و صفرا

طرز تهیه:

یک قاشق غذاخوری + دو لیوان آب جوش،با شعله غیر مستقیم مدتی دم بکشد.

16-چای به لیمو                        طبیعت:گرم

خواص:

آرام بخش،خواب آور در شب،تقویت حافظه و معده،رفع درد شکم،خستگی،صدای
گوش،ضد:میگرن،سردرد،سرگیجه،تپش قلب،نفخ،آسم،اسپاسم

طرز تهیه:

یک قاشق غذاخوری + دو لیوان آب جوش،با شعله غیر مستقیم دم بکشد.

17-چای آویشن                    طبیعت:گرم

خواص:

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، تقویت اعصاب بینایی،جهاز هاضمه،معده،کبد و کلیه،بالا برنده فشار خون،باز کننده انسداد،خشک کننده،تحلیل بادها و بلغم،لطیف کننده غذاهای غلیظ،اشتها آور،ادرار آور،جاری کننده حیض،تنقیه ریه،معده روده ها و کبد از رطوبت بلغم،رفع کولیت های مزمن،افزایش شیر مادر،پاک کننده سینه،باز کننده گرفتگی های روده، ضد:انگل ، رطوبت بدن،صفرا،زکام،سرفه،آسم،تنگی نفس،غلظت خون و ضد عفونی کننده و میکروب کش(شش برابر آنتی بیوتیک)

طرز تهیه:

یک قاشق غذا خوری + دو لیوان آب جوش،با شعله غیر مستقیم دم بکشد.

18- چای اکلیل کوهی                طبیعت:گرم ومعتدل

خواص:

گیاه معجزه گر قوی مقوی اعصاب، ادرادآور، پاک کننده ریه ها، بادشکن، تسکین درد کبد، برای تنگی نفس ، مفید برای بیماریهای عصبی وتشج، تقویت معده وبدن، ضد عفونت کلیه،صفرا، بلغم ، دلهره، اضطراب، آسم ،زکام، سیاه سرفه،  دردهای رماتیسمی استخوان وکمر،  سنگ کلیه ومثانه، کیسه صفرا، میگرن، بیخوابی، غلظت خون.

طرز تهیه:

دو قاشق غذا خوری + دو لیوان  آبجوش ، با شعله غیر مستقیم دم بکشد.

19- چای گزنه         طبیعت:گرم و خشک

خواص:

تحلیل ورم های سخت، چاق کننده بدنفباز کننده انسداد کبدو طحال، وفم رحم، تنقیه کننده ریه و معده، افزایش نیروی جنسی،ضد قند خون،غلظت خون،چربی،صفرا، بلغم، سنک کلیه، سرطان، امراض کلیوی و خون در ادرار، خونریزی ها، ریزش مو، خستگی، انگل، کرم روده

طرز تهیه:

یک قاشق غذا خوری + دو لیوان  آبجوش ، با شعله غیر مستقیم دم بکشد.

20- چای مرزنجوش            طبیع:گرم

خواص:

آرام بخش اعصال، بهترین داروی میگرن کهنه ودرد شقیقه ها وسردرد،خلط اور،تب بر،اشتها آور،تقویت عمومی بدن،ضد نفخ و ورم معده، اسهال، اخلاط مضره، سرما خوردگی.

طرز تهیه:

ا مشت کوچک + دو لیوان  آبجوش در کتر ریخته با شعله غیر مستقیم دم بکشد.

21- چای ریوند چینی          طبیعت:گرم و خشک به سمت تری

خواص:

ضد برودت معده و کبد، ضد سرفه مزمن، تنگی نفس، سل، زخم ریه، زخم رودهف استسقاء، یرقان، مسهل اخلاط غلیظه و رقیقه، مدر، ضد دردهای کلیه، مثانه ورحم.

طرز تهیه:

چند تکه از آن را + مقداری آب که آن را بپوشاند با شعله مستقیم آرام جوش آورده بعد آن را با شعله غیز مستقیم 2 الی 3 ساعت دم بکشد تا به رنگ آلبالویی در آید .

22- چای استخودوس             طبیعت: گرم وخشک

خواص:

آرام بخش اعصاب ، تقویت کننده سلولهای مغز، افزایش شیر مادر، تحلیلی نفخ و گاز روده، فرح آور، باز کننده انسداد عروقی، مسهل بلغم و سودا خصوصا سودای مغز، ضد میگرن، زکام ، اسم، برونشیت، دل پیچه، رماتیسم، درد سینه، تنگی نفس، سرفه ، اگزما، ضد عفونی کننده دستگاه مجاری ادراری، در اکثر بیمارریها کاربرد دارد.

طرز تهیه:

دو قاشق غذا خوری + دو لیوان  آبجوش ،در کتری ریخته با شعله غیر مستقیم دم بکشد.

23- چای فلوس                         طبیعت:معتدل

خواص:

مسهل صفرا، دافع اخلاط فاسد، ضد: افسردگی ، صرع، میگرن ، بواسیر، یبوست مزاج؛ تقویت: اعصاب، قلب، مجاری ادرار، دستگاه تنفسی.

طرز تهیه:

یک قاشق غذا خوری + دو لیوان  آب سرد؛  با شعله مستقیم کمی بجوشد بعد با شعله غیر مستقیم دم بکشد.

24- چای زیر ه سیاه               طبیعت: بسیار گرم

خواص:

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، لطیف کننده، قابض، برطرف کننده بادهای غلیظ، بالا برنده فشار خون، سوزاننده چربی اضافی، تصفیه خون، مدر، افزایش شیر مادر، تحلیلی گاز معده و روده، درمان تنگی نفس، تحریک اشتها؛ تقویت: قلب وعروق معده.

طرز تهیه:

1 قاشق مربا خوری + دو لیوان  آبجوش ، با شعله غیر مستقیم دم بکشد.

25- چای بهار نارنج

خواص:

آرامبخش، مفرح، نشاط آور، اشتها آور؛ تقویت: قلب، اعصاب، نیروی جنسی؛ رفع دل پیچه و گاز معده، تسکین درد سینه و سردرد های عصبی.

طرز تهیه:

یک قاشق غذا خوری + دو لیوان  آبجوش ، با شعله غیر مستقیم دم بکشد.

26- چای برگ درخت به           طبیعت: گرم ومعتدل

خواص:

قابض ، نرم کننده سینه، مقوی قلب، مفرح، نشاط آور.

طرز تهیه:

10 تا 15 عدد برگ را 20 دقیقه خیسانده و بشویید و در یک لیتر آب در قوری ترجیحا ظرف مسی حرارت دهید و به محض اینکه به جوش آمده فورا شعله را ملایم کنید تاآب بدون حرکت  شروع به بخار کند و گاهی برگ ها را بر هم بزنید زمانیکه 3/1 بخار شد چای آماده است. (می توانیداز هل یا چوب دارچین برای برای معطر کردن استفاده کنید)

27- چای افتیمون      طبیعت: گرم و خشک

خواص:

تحلیل برنده ورم ها، لطیف کننده، بازکننده انسداد و مفرح قلب، جهت بیماری های مغز و اعصاب مانند سردرد، تشنج، افسردگی، کاووس و وسواس و بیماری های مفاصل مفید است. به تنهایی مسهل بلغم و سودا و با بنفشه مسهل صفرا می باشد.

از آنجایی که بسیار لطیف و ضعیف است جوشاندن و کوبیدن آن سبب از بین رفتن خاصیت آن می شود.

برای آرامش و تقویت اعصاب دم کرده افتیمون بخورید. تاثیر آن روی سر خوب است. برای آلزایمر نیز مفید است.

هشدار:

مصرف زیاد آن برای گرم مزاجان مضر است.

طرز تهیه:

هنگام مصرف نباید آن را نرم کوبید و یا زیاد جوشاند، بلکه باید با شعله غیر مستقیم و خیلی آهسته و طولانی مدت دم کنید.

گیاه بابونه ” Matricaria chamomilla “

Fri, 01/24/2014 - 22:32

بابونه Matricaria chamomilla گیاهی است دائمی و کوچک به ارتفاع تقریبا 30 سانتیمتر دارای بویی معطر که در چمنزارها و اراضی شنی می‌روید.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، بابونه گیاهی است با گل های سفید، زرد و ارغوانی که در روززگاران قدیم به عنوان بهترین آرام بخش تشنجات معده و ناراحتی های هضمی به کار می رفته است.

ساقه آن به رنگ سبز مایل به سفید ، برگهای آن کوچک متناوب و دارای بریدگیهای باریک و نامنظم و پوشیده از کرک است .

گلهای آن مجتمع در یک طبق که بطور منفرد در انتهای ساقه گل دهنده در تابستان ظاهر می‌شود. در هر طبق گلهای سفید در اطراف و گلهای زرد در قسمت وسط قرار دارند.

این گیاه علاوه بر جنبه ی دارویی، کاربرد غذایی نیز داشته و همراه با سبزیجات دیگر مورد استفاده قرار گرفته است.

چای بابونه علاوه بر دارا بودن خواص درمانی فراوان، از دیرباز به خاطر عطر و بوی خوش آن نیز مورد توجه بسیاری بوده است.

بابونه گیاهى معطر و بادوام است که به ارتفاع حدود ۳۰ تا۴۰ سانتى‌متر و گاهی تا ۶۰ سانتی‌متر رشد می‌کند.

ساقه آن به رنگ سبز مایل به سفید، برگ‌های آن کوچک و دارای بریدگی‌های باریک و نامنظم و پوشیده از کرک است.

گل‌های آن، مجتمع در یک طبق است که به طور منفرد در انتهای ساقه در تابستان ظاهر می‌شوند. در هر طبق، گل‌های سفید در اطراف و گل‌های زرد در قسمت وسط قرار دارند.

موارد مصرف:

این گیاه داروی خوبی برای مصارف متعدد است. از این گیاه در درمان انواع ناراحتی های دستگاه گوارش اعم از معده و روده مانند اسهال، استفراغ و دل دردها می توان استفاده کرد. بابونه اشتهاآور و تصفییه کننده است، به علاوه خاصیت ضد انگلی دارد. هم چنین در درمان ضعف ها و خستگی های عمومی، آسم، تب های متناوب، کولیت و سنگ های مجاری ادراری کاربرد دارد.

این گیاه دارای خاصیت ضد فشردگی عصبی است و به عنوان آرام بخش در سردردهای عصبی و میگرنی شناخته شده است. حمام بابونه شهرت دارد که موها را زیبا کرده و از سیاه شدن موهای بور جلوگیری می کند.

طریقه ی مصرف چای بابونه همانند دیگر آرام بخش ها همچون تهیه ی چای است و می توان روزانه تا 3 فنجان از آن را در موارد لزوم تهیه و استفاده کرد. مقدار آن برای هر فنجان 1 قاشق غذاخوری از گل بابونه است که باید در آب جوش ریخته و مدت 15 دقیقه صبر کرد تا دم بکشد و بعد از هر غذا و یا قبل از خواب با کمی عسل آمیخته و مصرف کرد.

قابل ذکر است که در سال های اخیر بسیاری از چای های گیاهی را برخی از شرکت های سازنده ی داروهای گیاهی در بسته بندی های بهداشتی و کیسه ای تهیه کرده اند که در صورت لزوم می توان برای هر بار مصرف 1 کیسه ی کوچک از چای گیاهی مورد نظر را در 1 لیوان آب جوش انداخته و مانند چای های کیسه ای مورد استفاده قرار داد.

• برای تقویت سیستم ایمنی بدن مفید است و عفونت‌های ناشی از سرماخوردگی را از بین می‌برد.

• برای رفع گرفتگی‌های عضلانی و نیز گرفتگی‌های قاعدگی در زنان مفید است.

• درد شکم را تسکین می‌دهد.

• التهاب را کاهش می‌دهد.

• به عملکرد بهتر کبد کمک می‌کند.

• برای درمان کمردرد مفید است.

• برای درمان روماتیسم به کار می‌رود

• بخور گل بابونه جهت بهبود آکنه و جوش‌هاى صورت نیز توصیه ‌شده است.

التیام زخم:

مصریان، رومیان و یونانی‌ها از گل‌های بابونه به خاطر تاثیرات مفیدش بر کنترل دیابت مورد تحقیق قرار گرفته است. در یک تحقیق مشخص شده است که مصرف روزانه چای بابونه از پیشرفت عوارض دیابت و افزایش قند خون جلوگیری می‌کند.

ضد سرماخوردگی:

بابونه دارای خاصیت تقویت سیستم ایمنی بدن می‌باشد و به دلیل خواص آنتی باکتریال خود ضد سرما خوردگی می‌باشد.

محافظت در برابر سرطان:

تحقیقات آزمایشگاهی نشان می‌دهند که چای بابونه احتمالا بدن را در برابر انواع مختلفی از سلولهای سرطانی محافظت می‌کند.

کمک به بواسیر:

یک تحقیق نشان داده است که پماد بابونه در درمان بواسیر مفید است.

توجه مهم در مورد بابونه:

برخی از افراد واکنشهای آلرژی (از جمله آنافیلاکتیک) نسبت به بابونه دارند. اگر شما  به گیاهان مشابه در همین گروه مانند گل آفتابگردان رگوید (گیاهی که باعث تب یونجه می‌شود) گل مینا، گل داوودی یا گل‌های همیشه بهار حساسیت دارید باید هنگام استفاده مراقب باشید! در دوران بارداری نباید بابونه مصرف کرد زیرا ممکن است به عنوان محرک رحم عمل کند و در نتیجه احتمال سقط جنین را افزایش می‌دهد.

افرادی که مبتلا به بیماری رفت خون و یا انواع بیماری‌های خونی می‌باشند باید از بابونه حذر کنند، زیرا حاوی کومارین می‌باشد و ممکن است احتمال خونریزی را افزایش دهد.

محققین طب سنتی پیشنهاد می کنند که اگر مشکلات معده دارید چای بابونه بنوشید ، چای گیاه بابونه یکی از مقوی‌ترین و مفیدترین نوشیدنی‌های گرم در جهان محسوب می‌شود که علاوه بر تنظیم و کنترل فعالیت‌های دستگاه گوارش خواص درمانی دیگری مانند درمان بیماری‌ها و اختلالات پوستی و دردهای ناشی از سوءهاضمه دارد ، در صورتی که پس از مصرف غذا به دردهای ناحیه معده مبتلا میشوید می توانید با نوشیدن 1 فنجان دم کرده گل بابونه این درد را خیلی سریع تسکین دهید.

چای کوهی Hypericum perfratum

Fri, 01/24/2014 - 22:08

چای کوهی با نام علمی Hypericum perfratum که به آن توکلیجه نیز می گویند، از تیره ی گیاهان معطر و آرامش بخش اعصاب است. نام‌های دیگر آن گل راعی، هزارچشم، علف چای، هوفاریقون است .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، گل این گیاه که به صورت سنبله ای از گل های ریز صورتی مایل به سرخ رنگ است، در میان کاسبرگ هایی با رنگ سبز روشن نقره ای و پشمالو قرار دارد. از این رو در زبان آذری به آن توکلیجه یا پشمالو گفته می شود.

چاي كوهي بمقدر زياد در آمريكا و اروپا پرورش مي يايد و معمولا بصورت خودرو در ميان مزارع گندم و ذرت يافت مي شود . چاي كوهي در اروپاو آمريكا بنام سنت جونز شهرت دارد و مدتي است كه بسيار معروف شده است .

جالب است بدانيد كه روغن چاي كوهي براي مدت سه قرن در انگلستان تنها داروي زخم ها بوده است .

چاي كوهي در ايران در دامنه كوههاي البرز ،‌كرج ،‌چالوس و مازندران و نقاظ غرب ايران به حد زياد مي رويد .

در اروپا نانوائيها اين گياه را خوب مي شناسند زيرا كمي از آنرا به در اضافه مي كنند كه نان را بهتر و خوش طعم تر مي كند .

گلهاي چاي كوهي برنگ سفيد يا زرد مي باشند كه در بالاي ساقه بصورت مجتمع بچشم مي خورد .

گل گیاه چای کوهی به صورت سنبله ای از گل های ریز صورتی مایل به سرخ است، در میان کاسبرگ هایی با رنگ سبز روشن قرار دارد.

اين گلها كمي معطر و داراي بوي مخصوصي مي باشد . ميوه چاي كوهي بشكل كپسول است .

خواص و نوع مصرف چای کوهی:

چای کوهی یک تونیک (تقویت کننده ی) قوی برای اعصاب است. این گیاه مفرح، نشاط انگیز و شادی آور بوده و دارای خاصیت ضد درد به ویژه دردهای مفصلی، رماتیسمی، سردرد، سرگیجه و دردهای عصبی است.

مصرف این گیاه خستگی ذهنی را برطرف می سازد وبه علت انرژی زایی و نشاط انگیزی می تواند برای رفع خستگی و بی حوصلگی در افراد افسرده مورد استفاده قرار گیرد.

علاوه بر این ها چای کوهی اشتها آور و مدر ملایم است. هم چنین در تنظیم اعمال گوارشی و تقویت کبد به ویژه کمک به هضم غذا کاربرد دارد.

این گیاه در درمان بیماری های معده و روده با منشاء روانی و بیماری های اسهال توأم با تحریکات عصبی، نقش موثر و آرامش بخشی دارد.

چای کوهی از نظر طب قدیم ایران گرم و خشک است و خواص درمانی بسیاری دارد این گیاه ضد کرم معده و روده است و گرفتگی صدا را باز می‌کند. این گیاه برای درمان مرض کزاز بکار می‌رود و اگر برگ آن را به صورت پودر روی زخمهای عمیق بپاشید این نوع زخمها را خوب می‌کند.

چای کوهی درمان کننده بیماری مننژیت است؛ درد پشت و گردن و خشکی گردن را درمان می‌کند و ضدافسردگی است.

این گیاه اشتها را باز می‌کند بنابراین می‌توان آنرا به بچه‌ها و افراد مسن که اشتها ندارند داد.

کسانی که از داروهای آسم و ضدسرماخوردگی و حساسیت استفاده می‌کنند نمی‌توانند چای کوهی مصرف کنند

خاصیت این گیاه در درمان افسردگی به اثبات رسیده و مکانیزم اثر ضد افسردگی آن از طریق مهار آنزیمی است.

ماده موثره این گیاه هایپریسین می‌باشد که فراورده‌های آن هم بر اساس همین ماده استاندارد سازی می‌شوند و اثر ضد افسردگی گیاه نیز مربوط به این ماده می‌باشد.
در ابتدا تصور می شد که این ماده مهار کنندهٔ آنزیم mono amino oxidase Mao می‌باشد ولی مطالعات جدیدتر روی حیوانات نشان داد که این اثر بسیار ناجیز است و مکانیسم عمده اثر ضد افسردگی آن از طریق مهار برداشت (reuptake) سروتونین و یا سایر انتقال دهنده های عصبی (نوروترانسمیترها) در مغز می باشد

از سوی دیگر چای کوهی، دارای خاصیت ضد درد ویژه ی دردهای مفصلی، سردرد، سرگیجه، دردهای عصبی و رماتیسمی می باشد که ویژگی انرژی زایی و نشاط انگیزی را نیز برای افراد افسرده و کم حوصله به همراه خود به ارمغان می آورد.

این گیاه در درمان بیماری های معده و روده با منشاء روانی و بیماری های اسهال توام با تحریکات عصبی، نقش موثر و آرام بخشی دارد و همچنین در تنظیم اعمال گوارشی و تقویت کبد به ویژه کمک به هضم غذا کاربرد دارد.

یک قاشق مربا خوری پر از چای کوهی را در یک لیوان آب جوش ریخته و با قاشق خوب به هم بزنید. آن گاه روی آن را با یک نعلبکی بپوشانید و بگذارید مدت 20 دقیقه بماند تا دم بکشد. سپس آن را صاف کرده و با کمی عسل میل کنید.

این چای، یک نوشیدنی خوش رنگ، خوش مزه و دلچسب است که در شب های سرد پاییزی و زمستان، پس از یک روز کار و تلاش، با ایجاد آرامش و رفع خستگی، بی شک انرژی از دست رفته را به شما باز می گرداند.

ليمو ترش ( Citrus limon )

Thu, 01/23/2014 - 00:53

لیموها حاوی مقدار زیادی اسید سیتریک هستند که موجب طعم ترش آنها می‌گردد. در واقع لیموترش درخچه‌ای است که بلندی آن به چهارمتر می‌رسد و کشت آن فقط در مناطق گرمسیر امکان دارد(آب و هوا مدیترانه‌ای). شاخه‌هایش بلند و برگهایش پهن و سبز مات و بیضوی است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، لیموترش تنها درختی است که تقریبا همیشه میوه و گل و برگ دارد. میوه اش بیضوی شکلی است و در اواخر پاییز و اوایل زمستان آبدارتر می‌باشد.

♣ مشخصات ظاهري:

اين گياه داراي برگ هاي دندانه اي سبز روشن و ميوه هاي كوچك سبز يا زرد رنگ و به شكل بيضي شكل است . اين ميوه داراي پولپ ترش مزه و مطبوع و محتوي دانه هايي تلخ مزه مي باشد.

بخشهاي دارويي شامل پوست، عصاره و اسانس ميوه است.

♣ تركيبات شيميايي :

ميوه هاي اين گياه شامل شكر، پلي ساكاريد ها، اسيد هاي آلي، ليپيد،كاروتنوئيد ها، ويتامين هاي A  B1، B2،,B3 بيو فلاونوئيد ها، ليمونوئيدها ( تلخ مزه )، ليمونن(70%)، ژرانيل استات، ليناليل استات مي باشد.

همچنين ليمو داراي مقدار زيادي پتاسيم (ميوه  145mg/100g ) ،ويتامين C به ميزان ميوه 40-50mg/100g (يعني دو برابر پرتغال) وكلسيم (mg 61) است.

♣ خواص واثرات درماني:

لیمو خاصیت ضدباکتریایی، ضدویروسی، تقویت کننده سیستم دفاعی بدن، کاهش دهنده وزن، هضم کننده و تصفیه کننده کبد را دارد.

لیمو دارای املاح و ترکیبات زیادی مانند اسید سیتریک، کلسیم، منیزیم ، ویتامین C، فلاوانوید، پکتین و لیمونین است که ایمنی بدن را ایجاد می کند و با عفونت ها مقابله می کند.

1- خواص تغذيه اي :

اين ميوه به خاطر اثرات و ارزش تغذيه اي آن مورد توجه مي باشد. ويتامين C اين ميوه براي حفظ قدرت دفاعي بدن در برابر عفونت ها و بهبود زخمها لازم است و نيز اين تركيب تشكيل نيتروز آمين هاي سرطانزا را پس از مصرف نيترات ها و نيتريت ها بلوك مي نمايد.

محتواي پتاسيم اين ميوه براي جبران كمبود پتاسيمي كه به واسطه مصرف داروهاي كاهش دهنده فشار خون ( مانند انالاپريل وكاپتوپريل ) ايجاد مي شود، در بعضي بيماران مفيد مي باشد.

همچنين عصاره ليمو مي تواند جذب آهن را افزايش دهد.
2- اثرات ضد سرطان:
فيبرهاي پكتين و اسانس ليمو ترش اثر آنتي اكسيدانت داشته وميوه آن داراي خاصيت ضد سرطان نيز مي باشد.

3-اثرات گوارشي:

به طور كلي ليمو ها به خاطر اثرات هيدروفيليك  به عنوان حجيم كننده محتويات دستگاه گوارش   عمل مي كنند و لذا مي توانند در درمان اسهال و استفراغ مفيد باشند .

4- اثرات ضد ميكروبي :

اسانس ليموداراي اثرات ضد باكتريوضدعفوني كننده و نيز مهار كننده رشد قارچ آسپرژيلوس مي باشد و از آن براي ضد عفوني كردن آب آشاميدني و سطوح آلوده به ويروس هاري استفاده مي شود.

5- اثرات قلبي- عروقي:

پكتين موجود در اين ميوه كلسترول خون را كاهش مي دهد و مي تواند در پيشگيري از بيماري هاي قلبي – عروقي كمك نمايد.

بيوفلاونوئيد هاي موجود در ليمو استحكام ديواره داخلي عروق شامل مويرگها و وريد ها را افزايش مي دهند و مي توانند در درمان واريس سياهرگها، كبود شدگي ها و لثه هاي خونريزي دهنده مؤثر باشند.علاوه بر آن، اين ميوه در درمان آترواسكلروز نيز مفيد مي باشد.

5- اثر بر سيستم عضلاني- اسكلتي:

ليمو (علي رغم اسيديته آن ) در بدن به عنوان قليا عمل مي كند و لذا در شرايطي مانند روماتيسم، آرتريت،و نقرس مي تواند مفيد باشد.

6- اثرات پوستي:

اين ميوه در درمان مشكلات پوستي مانند آكنه، بيماريهاي قارچي، آفتاب سوختگي ، زگيل وزخمهاي ناحيه لب ومخاط دهان مفيد باشد.

ساير اثرات:

ازاين ميوه دردرمان عفونتها،تبها، سرماخوردگي،گلودرد، التهاب لثه و به عنوان تقويت كننده كبد و لوزالمعده استفاده مي شود.

همچنين به صورت تاييد نشده از اين ميوه به عنوان   پاد زهر اپيوم استفاده مي شود.

♣  موارد احتياط و عوارض جانبي :

1- حساسيت پوستي نسبت عصاره ليمو
2- عصاره ليمو مي تواند باعث  ايجاد فرسايش، تغيير رنگ يا تغيير شفافيت ميناي دندان شود.

” کتاب خواندن ” فعالیت مغز را بهبود می بخشد

Wed, 01/22/2014 - 20:16

پژوهشگران علوم پزشکی در دانشگاه ایموری  امریکا می گویند: نتایج بررسی های صورت گرفته برروی دانش آموزان نشان می دهد که پس از خواندن هر کتاب ، عملکرد مغز فرد کتاب خوان  حداقل به مدت 5 روز افزایش می یابد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، این تحقیق جدید، نشان می دهد که خواندن یک کتاب خوب می تواند اتصالات موجود در مغز و تغییرات عصبی را افزایش دهد.

به گفته دانشمندان این تغییرات در قشر سمت چپ مغز، یعنی منطقه ای که با گیرنده های زبان در ارتباط بوده و منطقه اصلی احساس در مغز است، ثبت می شوند.

پروفسور گئورگی برنز عصب شناس و سرپرست این گروه تحقیقاتی در این باره گفت: ما تغییرات عصبی را که با سیستم احساس های فیزیکی و سیستم حرکتی همراه است، در مغز پیدا کردیم. این تغییرات نشان می دهد که خواندن یک کتاب می تواند سبب همزاد پنداری انسان با شخصیت اصلی داستان شود.

پیش از این تحقیقات دانشمندان نشان داده بود که داستان های خوب می تواند انسان را به صورت مجازی در شخصیت قهرمان داستان فرو ببرد.

اما تحقیقات اخیر نشان می دهد که این اتفاق دلیل علمی داشته و تغییرات بیولوژیکی در مغز انسان دلیل آن است.

در این پژوهش از 21 دانش آموز خواسته شد همگی کتاب ˈ شهر پمپیˈ را بخوانند. این کتاب یک روایت خطی دارد و از این نظر مورد توجه دانشمندان بود.

در مدت 19 روز، دانش آموزان هر بعداز ظهر بخشی از این کتاب را می خوانند و صبح روز بعد فعالیت مغزی آنها با استفاده از اسکن fMRI مورد بررسی قرار می گرفت.

همچنین پس از اتمام کتاب نیز فعالیت مغزی آنها به مدت پنج روز تجزیه و تحلیل شد.

نتایج بررسی ها نشان داد تغییرات عصبی به وجود آمده در مغز تا پنج روز پس از اتمام کتاب ادامه دارد.

همچنین مشخص شد کتاب تاثیر فوری بر مغز ندارد، بلکه تاثیر آن در دراز مدت و به صورت پایدار است.

کشف یک روش جدید برای تشخیص زودرس بیماری MS

Wed, 01/22/2014 - 20:06

پژوهشگران علوم پزشکی در کشور کاناد می گویند موفق شدند با بهبود فناوری تصویربرداری MRI ، به روشی جدید برای تشخیص زودرس بیماری مولتیپل اسکلروزیس (Multiple sclerosis ) یا ام اس پیش از بروز علایم دست یابند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، متخصصین مغز و اعصاب همیشه از تصویربرداری به روش ام آر آی به عنوان یک ابزار تشخیصی برای بیماری ام اس استفاده می کردند.

اما اکنون، محققان کانادایی یک روش تصویربرداری جدید را پیشنهاد داده اند که می تواند یک تصویر واضح و روشن از آسیب هایی که پیش از بروز علایم بیماری، به میلین ( غلاف های چربی محافظ عصبی ) و ذخایر آهن موجود در بدن وارد می شود، ارایه دهد. در بیماری ام اس، این لایه های عصبی به مرور زمان از بین می روند و انتقال پیام ها مختل می شود.

محققان، این روش را بر روی موش ها آزمایش کردند  البته این روش بر روی انسان نیز آزمایش شده است اما نتایج آن تا ژانویه 2014 در دسترس نخواهد بود.

با این حال، نتایج اولیه نشان می دهد که با این روش جدید می توان برای نخستین بار وجود این بیماری را پیش از بروز علایم آن تشخیص داد.

اگر چه ممکن است استفاده از این روش برای پیشگیری در کل جمعیت امکان پذیر نباشد، اما محققان امیدوارند بتوانند در آینده نزدیک با استفاده از آزمایش خون کسانی را که مشکوک به بیماری ام اس هستند، شناسایی کرده و با این روش مورد آزمایش قرار دهند.

MS یک بیماری خود ایمنی مربوط به سیستم اعصاب است که مغز و نخاع را مورد هدف قرار می دهد. بیماری خود ایمنی به این معناست که سلول های عصبی توسط سیستم ایمنی بدن آسیب می بینند.

هر یک از سلول های عصبی دارای یک غلاف چربی هستند که میلین نامیده می شود. این لایه چربی باعث انتقال پیام های عصبی می شود. در بیماری ام اس، این لایه های عصبی به مرور زمان از بین می روند و انتقال پیام ها مختل می شود.

برخی از علایم اولیه این بیماری شامل ضعف عضلانی و حرکتی، کاهش هماهنگی اعضای مختلف بدن، تاری دید، دوبینی و خواب رفتن مداوم دست و پاست.

در موارد پیشرفته، اختلال در بلع غذا، اختلال در صحبت کردن و از بین رفتن کنترل مثانه هم دیده می شود.

بیماران مبتلا به ام اس در برخی موارد از ضعیف شدن حافظه رنج می برند و هیچ درمان قطعی و دارویی نیز برای رفع آن وجود ندارد.

لازم به ذکر است درحال حاضر حدود 2.5 میلیون نفر در سراسر دنیا به ام اس مبتلا هستند.این بیماری التهابی در زنان شایع تر است. و هیچ یک از روش های درمانی قادر به درمان کامل این بیماری نیستند؛ بلکه عوارض آن را کاهش می دهند.

نتایج این تحقیق در نشریه آکادمی ملی علوم آمریکا (PNAS) منتشر شده است.